Sermaye Piyasası Kurulu, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcıların uzaktan müşteri edinme kurallarını genişletti. Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler, NFC özellikli uyumlu pasaportlarla uzaktan kimlik tespiti yapabilecek. Ticaret siciline kayıtlı şirketler için de uzaktan müşteri edinimi mümkün hale geldi. Yeni düzenleme 3 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi.
Sermaye Piyasası Kurulu, sermaye piyasası kuruluşları ile kripto varlık hizmet sağlayıcıların uzaktan müşteri edinme süreçlerinde kapsamlı değişikliğe gitti.
3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-42.1.b sayılı Tebliğ, Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin yanı sıra ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin de belirlenen koşullarla uzaktan kimlik tespiti yapılabilmesinin önünü açtı.
Düzenleme aracı kurumları, portföy yönetim şirketlerini ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını kapsıyor.
Yabancı müşteriler NFC özellikli pasaportla uzaktan hesap açabilecek
Yeni düzenlemeyle Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitinde pasaport kullanılabilecek.
Pasaportun Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın ICAO 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi NFC özelliğine sahip olması gerekiyor.
Kimlik tespiti sırasında pasaportun çipinde bulunan bilgiler ile belge üzerinde görünen bilgilerin NFC üzerinden eşleştiği doğrulanacak.
NFC üzerinden gerekli doğrulamanın gerçekleştirilememesi halinde uzaktan kimlik tespiti kullanılarak iş ilişkisi kurulamayacak.
Adres doğrulanmadan para ve kripto transferi yapılamayacak
Yabancı müşterilerin adres bilgilerinin de ayrıca doğrulanması gerekiyor.
Adres teyidi için yerleşim yeri belgesi, kişinin adına düzenlenmiş ve son üç ay içerisinde oluşturulmuş elektrik, su veya doğalgaz faturası, bir kamu kurumu tarafından verilen belge ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları kullanılabilecek.
Adres bilgisinin risk bazlı yaklaşım çerçevesinde en geç üç ay içerisinde doğrulanması zorunlu olacak.
Adres teyidi tamamlanmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının virmanı gerçekleştirilemeyecek.
IP, cihaz ve coğrafi konum verileri de kontrol edilecek
Kimlik tespiti yalnızca pasaport bilgilerinin doğrulanmasıyla tamamlanmayacak.
Müşterinin işlem yaptığı elektronik ortamdan elde edilen;
IP ve port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı bilgileri gibi teknik veriler de pasaport bilgileriyle birlikte risk bazlı olarak değerlendirilecek.
Şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacak.
Düzenleme böylece uzaktan müşteri ediniminde belge kontrolü ile dijital davranış ve cihaz verilerini aynı risk değerlendirmesi içerisinde bir araya getiriyor.
Görüntülü görüşme sürüyor, yapay zeka kullanılabilecek
Türk uyruklu olmayan kişilerin pasaportla uzaktan kimlik tespiti, bu konuda özel eğitim verilmiş personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek.
Bununla birlikte yeni düzenleme, canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırmasında gerekli koşulları sağlayan yapay zeka temelli uygulamaların kullanılmasına da imkan tanıyor.
Görüntülü görüşme sırasında kişinin ve kullandığı pasaport üzerindeki bilgilerin görüntüleri alınacak.
Bu yapı, yapay zekanın kimlik doğrulama sürecini desteklemesine izin verirken insan tarafından gerçekleştirilen görüntülü görüşme katmanını koruyor.
Yabancı müşteriler yüksek risk grubunda izlenecek
Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yapılan yabancı müşteriler otomatik olarak daha sıkı bir gözetim çerçevesine alınacak.
Tebliğe göre bu kişiler yüksek risk grubunda izlenecek ve müşteri profiliyle iş ilişkisinin amacına uygun olmayan işlemler tespit edildiğinde gerekli tedbirler uygulanacak.
MASAK’ın mevcut düzenlemeleri de aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcıların uzaktan müşteri ediniminde müşteri tanıma ve AML/CFT yükümlülüklerini yerine getirmesini öngörüyor.
Para giriş ve çıkışlarında yalnızca müşterinin kendi hesabı kullanılacak
Yabancı müşterilere ilişkin en sıkı kurallardan biri para transferlerinde getirildi.
Pasaportla uzaktan kimliği tespit edilen kişinin hesabına yalnızca yurt dışında bir bankada kendi adına açılmış hesaptan para transferi yapılabilecek.
Müşteri hesabından gerçekleştirilecek para çıkışları da yine kişinin kendi banka hesabına yönlendirilecek.
Bu transferler yalnızca SWIFT sistemi aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.
SWIFT mesajındaki ayırt edici bilgiler ile uzaktan kimlik tespiti sırasında müşteriden alınan bilgiler de karşılaştırılacak.
Bu kontrol ve ilk transfer süreci tamamlanmadan müşteri hesabında başka işlem yapılamayacak.
Müşteri bilgileri üç ayda bir MASAK’a bildirilecek
Yeni düzenleme, yabancı müşterilere ilişkin düzenli raporlama yükümlülüğü de getiriyor.
Uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri kabul edilen kişilere ilişkin bilgiler ile bu müşterilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları, takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında MASAK’a bildirilecek.
Bu hüküm özellikle kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve yatırım kuruluşları açısından uzaktan edinilen yabancı müşteri portföyünün merkezi olarak izlenmesini sağlayacak yeni bir veri katmanı oluşturuyor.
Şirketler de uzaktan müşteri olabilecek
Tebliğin ikinci önemli değişikliği tüzel kişiler tarafında yapıldı.
Ticaret siciline kayıtlı şirketlerin uzaktan kimlik tespitinde, tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişinin kimliği doğrulanacak ve temsil yetkisi ayrıca kontrol edilecek.
Bir şirketin müştereken temsile yetkili birden fazla temsilcisi bulunması halinde bu kişilerin kimlik tespitleri aynı oturumda veya farklı zamanlarda gerçekleştirilebilecek.
Temsil yetkisinin doğrulanmasında MERSİS ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları kullanılacak.
Gerekli durumlarda imza sirküleri alınabilecek ve imza örneği kimlik belgesindeki veya MERSİS’teki kayıtlarla karşılaştırılabilecek.
Şirkete ilişkin bilgiler ayrıca MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanı üzerinden kontrol edilecek.
Gerçek faydalanıcı belirlenemezse süreç sona erecek
Tüzel kişiler için uzaktan müşteri ediniminin merkezinde gerçek faydalanıcının tespiti bulunuyor.
Aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcı, şirketin arkasındaki gerçek faydalanıcının ortaya çıkarılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, sunulan bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespiti tamamlanmayacak.
Tüzel kişiyi temsil eden kişinin ilgili kurumda halihazırda hesabı bulunuyorsa şirket adına sürekli iş ilişkisi kurma talebi internet şubesi veya mobil uygulama üzerinden de başlatılabilecek.
Kripto platformları açısından müşteri edinme alanı genişliyor
Düzenleme özellikle Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcıları açısından önemli bir yeni aşama oluşturuyor.
Kripto platformları yeni sistemle birlikte belirlenen ağırlaştırılmış kontrolleri uygulamak koşuluyla Türk uyruklu olmayan kişileri uzaktan müşteri olarak kabul edebilecek ve ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler için de dijital müşteri edinme süreci yürütebilecek.
Bu genişleme aynı zamanda güçlü AML kontrolleriyle birlikte geliyor.
Yabancı müşterilerin yüksek risk grubunda izlenmesi, yalnızca kendi banka hesabından SWIFT transferine izin verilmesi, teknik cihaz verilerinin değerlendirilmesi ve müşteri portföylerinin üç ayda bir MASAK’a bildirilmesi, uzaktan müşteri ediniminin daha kontrollü biçimde açıldığını gösteriyor.
Midas cezasından günler sonra yeni düzenleme geldi
Uzaktan kimlik tespiti son günlerde SPK’nın gündemindeki başlıklardan biri olmuştu.
FintekWins’te 28 Ağustos’ta aktardığımız SPK kararında Midas Menkul Değerler’e verilen toplam 24,9 milyon TL idari para cezasının 13,3 milyon TL’lik bölümü, uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme olmaksızın gerçekleştirilmesiyle ilgiliydi.
Yeni Tebliğ de görüntülü görüşme yükümlülüğünü korurken, yapay zeka destekli canlılık ve fotoğraf karşılaştırma teknolojilerinin süreç içerisinde kullanılabilmesine açık biçimde yer veriyor.
Uzaktan müşteri ediniminde kapsam ve denetim birlikte büyüyor
SPK’nın yeni düzenlemesi, sermaye piyasaları ve kripto sektöründe dijital müşteri ediniminin kapsamını genişletirken uyum yükümlülüklerini de ayrıntılandırıyor.
Özellikle yabancı müşteriler açısından teknolojiyle müşteri edinimini kolaylaştıran yeni imkanlar, daha sıkı para hareketi kuralları ve AML kontrolleriyle dengeleniyor.
Tüzel kişilerin dijital olarak sisteme alınabilmesi ise kurumsal yatırımcı ve şirket müşterilerinin yatırım hizmetleri ve kripto platformlarıyla kurduğu ilişkinin daha büyük bölümünün çevrim içi ortama taşınmasını sağlayabilir.
Yeni kuralların 3 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesiyle, uzaktan müşteri edinimindeki rekabet artık yalnızca kullanıcı deneyimi üzerinden ilerlemeyecek. Kimlik doğrulama teknolojisi, gerçek faydalanıcı tespiti, cihaz analizi, işlem izleme ve AML altyapısının aynı dijital müşteri yolculuğunda ne kadar sağlıklı çalıştığı da kritik hale gelecek.
