Sermaye Piyasası Kurulu’nun Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’de yaptığı değişiklikle, TEFAS’ta işlem gören fonlarda yüksek oranlı pay sahipliği kamuya açık hale geldi. Bir yatırımcının fonun tedavüldeki katılma paylarının yüzde 30, 40, 50, 60, 70, 80 veya 90’ına ulaşması ya da bu eşiklerin altına gerilemesi halinde yatırımcının adı ve sahiplik oranı MKK tarafından KAP’ta açıklanacak. İlk bildirimler 31 Ağustos verileriyle yayımlandı.
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda işlem gören yatırım fonlarının sahiplik yapısında yeni bir şeffaflık dönemi başladı.
Sermaye Piyasası Kurulu, 28 Ağustos 2026’da Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’i güncelledi. Rehbere eklenen 9.8 numaralı “Fonlara İlişkin Diğer Açıklamalar” başlıklı düzenleme, TEFAS fonlarında belirli büyüklüğe ulaşan yatırımcıların sahiplik bilgilerinin kamuya açıklanmasını zorunlu hale getirdi.
Yüzde 30’dan başlayarak yedi eşik izlenecek
Yeni düzenleme yalnızca “yüzde 30’un üzerinde payı bulunan herkesin sürekli açıklanması” şeklinde işlemiyor.
Bir gerçek veya tüzel kişinin TEFAS’ta işlem gören bir fondaki katılma paylarının, fonun tedavüldeki toplam paylarının yüzde 30, yüzde 40, yüzde 50, yüzde 60, yüzde 70, yüzde 80 veya yüzde 90’ına ulaşması halinde açıklama yapılacak.
Aynı şekilde yatırımcının sahiplik oranının söz konusu eşiklerin altına düşmesi de açıklama yükümlülüğünü tetikleyecek.
Bildirim, değişikliğin gerçekleştiği tarihte Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından KAP üzerinden yayımlanacak. Aynı bilgiler TEFAS Fon Bilgilendirme Platformu’nda da yer alacak.
Pay oranı yatırımcının işlem yapmadığı durumda da değişebilir
Yeni sistemin dikkat çeken ayrıntılarından biri, yatırımcının sahip olduğu pay adedi değişmese bile sahiplik oranının değişebilmesi.
Fonun tedavüldeki toplam katılma payı sayısı arttığında veya azaldığında yatırımcının fondaki yüzdesi de değişebiliyor.
SPK, eşik değişiminin yatırımcının kendi alım veya satımından değil, tedavüldeki katılma payı sayısındaki artış veya azalıştan kaynaklanması halinde bunun da KAP açıklamasında belirtilmesini istiyor.
31 Ağustos tarihli ilk açıklamalarda bunun somut örnekleri görüldü.
Barclays’ın İş Portföy fonundaki payı yüzde 83,97’ye çıktı
İlk açıklamalarda en yüksek sahiplik oranlarından biri Barclays Bank PLC tarafında görüldü.
Barclays’ın İş Portföy Üçüncü Serbest Fon’daki katılma payı sayısı yaklaşık 13,75 milyardan 18,08 milyara yükseldi. Fonun tedavüldeki toplam pay sayısı da artarken Barclays’ın sahiplik oranı yüzde 75,59’dan yüzde 83,97’ye çıktı.
Bu değişim, yatırımcının yüzde 80 eşiğini aşması nedeniyle yeni kamuyu aydınlatma düzenlemesinin kapsamına girdi.
Ahlatcı Portföy fonunda sahiplik dağılımı değişti
Ahlatcı Portföy Birinci Serbest Fon’da da önemli bir sahiplik hareketi gerçekleşti.
Ahmet Eren Ahlatcı’nın fon payı yaklaşık 37,38 milyon adetten 73,41 milyon adede yükselirken sahiplik oranı yüzde 31,09’dan yüzde 46,86’ya çıktı.
Ateş Ahlatcı’nın sahip olduğu yaklaşık 75,09 milyon pay ise değişmedi. Ancak fonun toplam tedavüldeki pay sayısındaki artış nedeniyle sahiplik oranı yüzde 62,47’den yüzde 47,93’e geriledi.
Aynı fondaki iki yatırımcının oranlarının farklı yönlerde hareket etmesi, yeni bildirim sisteminde yalnızca yatırımcının yaptığı işlemlerin değil, fonun toplam büyüklüğündeki değişimin de önemli olduğunu gösteriyor.
Türkiye Diyanet Vakfı’nın oranı yüzde 59,65’e yükseldi
Benzer bir durum Ak Portföy İkinci Para Piyasası Katılım Fonu’nda görüldü.
Türkiye Diyanet Vakfı Genel Merkezi’nin fondaki pay adedi 1,228 milyar seviyesinden yaklaşık 1,221 milyar adede geriledi.
Buna karşılık fonun tedavüldeki toplam pay sayısının yaklaşık 3,93 milyardan 2,05 milyara düşmesi nedeniyle Vakfın sahiplik oranı yüzde 31,23’ten yüzde 59,65’e yükseldi.
Dolayısıyla sahiplik yüzdesindeki güçlü artış, yatırımcının yeni pay alımından ziyade fonun tedavüldeki toplam pay sayısındaki düşüşten kaynaklandı.
TT Mobil fondaki pozisyonunu kapattı
İlk bildirimlerin en dikkat çekici çıkışlarından biri TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ tarafında gerçekleşti.
Şirket, İş Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’nda bulunan yaklaşık 1,85 milyar adet payının tamamından çıktı.
Böylece TT Mobil’in fondaki yüzde 30,19’luk sahiplik oranı sıfıra geriledi.
Yeni sistem sayesinde büyük bir yatırımcının fon içindeki pozisyonunu tamamen kapatması da kamuoyu tarafından takip edilebilir hale geldi.
Kıraç Galvaniz yüzde 30 eşiğini geçti
Düzenlemenin başlangıç eşiğini geçen yatırımcılar da ilk verilerde görüldü.
Kıraç Galvaniz, Deniz Portföy İkinci Hisse Senedi Serbest Fon’daki sahiplik oranını yüzde 29’dan yüzde 30,56’ya çıkardı.
Mustafa Tacir’in BN Portföy Mutluak İki Katılım Hisse Senedi Serbest Fon’daki oranı ise yüzde 29,96’dan yüzde 30,31’e yükseldi.
Her iki değişim de yüzde 30 seviyesinin aşılması nedeniyle yeni açıklama sistemine girdi.
Bazı yatırımcılar sıfırdan yüzde 40’ın üzerine çıktı
31 Ağustos verilerinde fonlarda yeni ve yüksek oranlı pozisyonların açıldığı örnekler de yer aldı.
Gökhan Tekstil’in QNBFLI Portföy İkinci Para Piyasası Serbest Fon’daki payı sıfırdan 74 milyon adede, sahiplik oranı ise yüzde 43,56’ya çıktı.
Sarsu Group da İstanbul Portföy İkinci Serbest Fon’da yaklaşık 6,51 milyon pay edinerek yüzde 41,34 oranında sahipliğe ulaştı.
Selami Murat Basa’nın OAK Portföy İkinci Sürdürülebilirlik Araştırma Hisse Senedi Serbest Fon’daki yeni pozisyonu da yüzde 38,14 seviyesine ulaştı.
Yatırımcıların tamamının kimliği açıklanmayacak
Yeni düzenlemenin yatırımcı gizliliği açısından kapsamı da belirli sınırlar taşıyor.
TEFAS’ta yatırım yapan her gerçek veya tüzel kişinin adı kamuya açıklanmayacak. Kamuyu aydınlatma mekanizması, belirlenen yüzde 30-90 arasındaki sahiplik eşiklerinden birine ulaşılması veya bu seviyelerin altına inilmesi halinde devreye girecek.
Bu nedenle uygulama bireysel fon yatırımcılarının portföylerini genel olarak görünür hale getiren bir sistemden çok, fonlarda yüksek yoğunlaşma yaratan sahipliklerin izlenmesine yönelik bir mekanizma olarak çalışacak.
TEFAS’taki sahiplik yoğunlaşması artık görülebilecek
Yeni düzenleme fon yatırımcısına yalnızca fonun getirisi, büyüklüğü veya portföy dağılımını inceleme imkanı vermiyor. Fonun katılma paylarının önemli bölümünün tek bir yatırımcı veya az sayıda yatırımcıda yoğunlaşıp yoğunlaşmadığı da daha görünür hale geliyor.
Bu veri özellikle yüksek yatırımcı yoğunluğuna sahip fonlarda önem taşıyor. Büyük bir yatırımcının fondan çıkması, fonun likidite yönetimi ve portföy yapısı üzerinde etkili olabileceği için sahiplik konsantrasyonu yatırımcının fonu değerlendirirken kullanabileceği yeni bir bilgi katmanı oluşturuyor.
Bununla birlikte yüksek sahiplik oranı tek başına fon açısından olumsuzluk veya likidite problemi anlamına gelmiyor. Yeni sistem, yatırımcıya bu yoğunluğu görme ve fonun diğer özellikleriyle birlikte değerlendirme imkanı sağlıyor.
MKK yeni şeffaflık sisteminin merkezinde
TEFAS, Takasbank tarafından işletilirken fon katılma paylarının transfer süreçleri MKK ve Takasbank entegrasyonu üzerinden yürütülüyor. Yeni rehberle birlikte MKK, yüksek sahiplik oranlarının kamuyu aydınlatılması tarafında da doğrudan görev üstlenmiş oldu.
Pay sahipliği eşiklerinin gerçekleştiği gün KAP açıklamasının MKK tarafından yapılması, bilginin fon kurucusunun ayrıca açıklama yapmasını beklemeden merkezi kayıtlar üzerinden kamuya aktarılmasını sağlıyor.
SPK fonlarda kamuyu aydınlatma kurallarını genişletti
28 Ağustos güncellemesi yalnızca büyük fon yatırımcılarının açıklanmasıyla sınırlı kalmadı.
SPK, TEFAS’ta işlem gören serbest fonların haftalık portföy dağılım raporlarını ilgili dönemi takip eden üç iş günü içerisinde KAP’ta yayımlamasını da zorunlu hale getirdi.
Serbest fonlarda belirli içtüzük ve izahname değişikliklerinin yürürlüğe girmesinden en az 30 gün önce ilan edilmesi ve bazı risk limiti aşımlarının da KAP üzerinden açıklanması gerekiyor.
Rehberde ayrıca TEFAS fonlarının halka açık şirketlerde sahip olduğu payların belirli özel durum açıklamalarındaki oran hesaplamalarında şirketin toplam sermayesi yerine fiili dolaşımdaki payların veya bunlara karşılık gelen oy haklarının esas alınması yönünde yeni bir düzenleme yapıldı.
Fon piyasasında yeni veri katmanı oluştu
TEFAS’ın yatırımcıya sağladığı en önemli avantajlardan biri farklı portföy yönetim şirketlerinin fonlarının ortak dağıtım altyapısından alınabilmesi. Yeni düzenleme bu yapıya sahiplik yoğunlaşmasını gösteren ek bir kamuyu aydınlatma katmanı ekliyor.
İlk KAP açıklamalarında Barclays’tan TT Mobil’e, Türkiye Diyanet Vakfı’ndan çeşitli şirket ve bireysel yatırımcılara kadar çok farklı yatırımcı profillerinin yüksek oranlı fon sahiplikleri görünür hale geldi.
Bundan sonraki dönemde yalnızca hangi yatırımcının yüzde 30 eşiğini geçtiği değil, yüzde 40, 50, 60 ve daha yüksek eşiklere ulaşan sahipliklerin seyri ile büyük yatırımcıların fonlardan çıkışları da düzenli biçimde izlenebilecek.
Özellikle serbest fonlarda yatırımcı yoğunlaşmasının yüksek olabildiği düşünüldüğünde, KAP üzerinden yayımlanan bu veriler fon büyüklüğünün arkasındaki sahiplik yapısını okumak açısından yatırımcılar için yeni bir gösterge haline gelebilir.
