Sermaye Piyasası Kurulu, 28 Ağustos 2026’da kamuoyuna duyurduğu Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’deki kapsamlı değişikliklerin hazırlık sürecini ve düzenlemelerin arkasındaki gerekçeleri açıkladı. Kurulun 18 Eylül tarihli duyurusuna göre çalışmalar, 2025’in son çeyreğinde özellikle serbest yatırım fonları ile para piyasası fonlarında gözlemlenen bazı işlemler sonrasında başlatıldı.
SPK açıklamasında, belirli portföy yönetim şirketlerine ait fonların fiili dolaşım oranı düşük paylarda şirketlerin ekonomik gerçekliği ve temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlendiği belirtildi. Konu, 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesi toplantısında gündeme alındı ve SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirlere ilişkin tavsiye kararı verildi. Kurul bünyesinde 3 Aralık’ta bir çalışma grubu oluşturuldu.
Nitelikli Yatırımcı Eşiği 1 Milyon TL’den 10 Milyon TL’ye Çıkarıldı
Çalışmaların ilk adımlarından biri nitelikli yatırımcı kriterlerinde atıldı. SPK, 18 Aralık 2025 tarihinde nitelikli yatırımcı şartlarında aranan finansal varlıklar toplamı tutarını 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye yükseltti.
Rehber taslağı hazırlanırken Borsa İstanbul ve Takasbank’tan görüş alındı, kurumlarla toplantılar yapıldı ve revize edilen taslak 28 Ocak 2026’da Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sunuldu. Bakanlık tarafından sektör görüşlerinin alınmasının ardından taslak, 13 Şubat’ta Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği aracılığıyla sektörün değerlendirmesine açıldı. Merkezi Kayıt Kuruluşu’ndan da 18 Şubat’ta görüş istendi.
TEFAS’ın Takas Yapısında Değişikliğe Gidildi
Hazırlık sürecinde TSPB ve Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun işleyişinde de değişiklik talep etti. Özellikle TEFAS’ın netleştirme, takas ve alacak dağıtım esaslarının Rehber yayımlanmadan önce kapsamlı biçimde değiştirilmesi gündeme geldi.
TEFAS Uygulama Esasları 17 Haziran 2026’da SPK tarafından onaylandı ve 20 Temmuz’da Takasbank tarafından uygulamaya alındı.
SPK ayrıca yatırım fonu portföylerinde bulunan ve Borsa İstanbul’da işlem gören GYF ve GSYF katılma paylarının değerlemesinde değişikliğe gitti. 23 Temmuz tarihli Kurul kararıyla 31 Temmuz 2026 sonrasında bu varlıkların fon portföylerinde Borsa fiyatı yerine net aktif değer üzerinden değerlenmesi uygulamasına geçildi. Kurul, bu düzenlemeyle bazı fonlarda fiktif değer hesaplanmasının önüne geçilmesinin amaçlandığını belirtti.
Düzenlemelerin Odağında Sistemik Risk Ve Manipülasyon Var
Temmuz ayında devreye alınan düzenlemelerin ardından ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile toplantılar sürdürüldü. SPK, rehberin son halinin kamu kurumları, özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüşleri dikkate alınarak oluşturulduğunu ve 28 Ağustos’ta kamuoyuna açıklandığını bildirdi.
Kurul, rehberin özellikle para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların ilişkili taraflar arasında teminatsız borçlanma ve Borsa’da olağandışı fiyat hareketleri üzerinden oluşturabileceği sistemik risklerin finansal istikrar üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla hayata geçirildiğini açıkladı.
Düzenlemeler aynı zamanda yatırımcı tasarrufunun korunması, güvenin artırılması, fonlar üzerinden manipülasyon imkanının sınırlandırılması ve şeffaflığın güçlendirilmesini hedefliyor. SPK, uyum için geçiş süreleri verildiğini ve rehber sonrasındaki gelişmelerin hem portföy yönetim şirketleri bazında hem de sektör genelinde izlenmeye devam edeceğini belirtti.
Fon Düzenlemelerinde Denetim Çerçevesi Genişliyor
SPK’nın açıklamasında dikkat çeken nokta, 28 Ağustos’ta yayımlanan rehberin tek bir düzenleyici adımdan ibaret olmaması. Nitelikli yatırımcı eşiğinin yükseltilmesi, TEFAS’ın takas yapısının değiştirilmesi ve bazı fon varlıklarının değerleme yöntemine müdahale edilmesi, yatırım fonları tarafında birbirini tamamlayan bir denetim çerçevesi oluşturuyor. Kurulun açıklamasına göre bu yaklaşımın merkezinde sistemik riskin azaltılması, fonlar üzerinden oluşabilecek manipülasyon alanlarının daraltılması ve yatırımcı güveninin korunması bulunuyor. Bundan sonraki aşamada asıl belirleyici konu, yeni kuralların portföy yönetim şirketlerinin yatırım stratejileri ve fon piyasasının işleyişi üzerindeki etkisinin nasıl şekilleneceği olacak.
