Finansal piyasalarda son günlerde yaşanan hareketliliğin ardından ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlar peş peşe adımlar açıkladı. Finansal İstikrar Komitesi, Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını belirtirken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Türk lirası likiditesini desteklemeye yönelik üç tedbir duyurdu. Sermaye Piyasası Kurulu ise yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS’ta işlem gören fonlarına yönelik kararların yanı sıra kredili işlemlerde özkaynak koruma oranında geçici düzenlemeye gitti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 17 Eylül’de toplanan Finansal İstikrar Komitesi, son piyasa hareketliliğinin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin yönettiği bazı fonlarda yaşanan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını değerlendirdi. Komite, sorunun fon piyasasının belirli bir bölümünde yoğunlaştığını ve “geçici ve yönetilebilir” nitelikte olduğunu açıkladı.
Komite ayrıca alınacak tedbirlerin öncelikle likidite sıkışıklığının giderilmesi ve bulaşma riskinin önlenmesine yönelik olacağını bildirdi.
TCMB Türk Lirası Likiditesi İçin Üç Adım Açıkladı
Finansal İstikrar Komitesi toplantısının ardından TCMB de Türk lirası likidite yönetimine ilişkin yeni kararlarını duyurdu.
Merkez Bankası’nın 17 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre haftalık repo ihaleleriyle sağlanacak fonlama miktarı, likidite koşulları dikkate alınarak artırılacak. Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların TCMB’den borç alabilme limitleri, bankacılık sisteminin mevcut bilanço büyüklükleri dikkate alınarak güncellenecek. TCMB piyasalarında geçerli teminat iskonto oranları da gözden geçirilerek azaltılacak.
Merkez Bankası, likidite koşullarının yakından takip edileceğini ve gerekli görülmesi halinde ek tedbirlerin devreye alınabileceğini de açıkladı.
Bu üç karar birlikte değerlendirildiğinde TCMB’nin bankacılık sisteminin Türk lirasına erişimini rahatlatacak ve piyasalardaki likidite yönetimini destekleyecek araçlarını genişlettiği görülüyor.
SPK Yedi Portföy Şirketinin Fonlarında İşlemleri Durdurdu
Sermaye Piyasası Kurulu da 17 Eylül tarihli 2026/60 sayılı bülteninde fon piyasası ve kredili işlemlere yönelik kararlarını açıkladı.
SPK; Tera Portföy, Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Capital Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy Yönetimi’nin kurucusu olduğu ve TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonlarının TEFAS üzerinden alım ve satım işlemlerine kapatılmasına karar verdi.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor. İşleme kapatma kararı bu şirketlerin TEFAS’ta işlem gören fonlarının tamamını kapsarken, tasfiye kararı bültende ayrıca listelenen fonlara yönelik. Açıklanan listede toplam 130 fonun Kurul tarafından belirlenecek yöntemle tasfiye edilmesi öngörülüyor.
SPK aynı zamanda kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinde uygulanan özkaynak koruma oranına geçici esneklik getirdi. Normal koşullarda asgari yüzde 35 olan oran, aracı kurumların kendi risk politikaları ve müşteri taleplerini dikkate almaları şartıyla 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar yüzde 20’ye kadar uygulanabilecek.
Borsa İstanbul Kararlara Bankacılık Hisseleri Öncülüğünde Tepki Verdi
Borsa İstanbul’da 16 Eylül’de sert satışlar yaşanmış, BIST 100 endeksi günü yüzde 5,54 düşüşle 13.122,58 puandan tamamlamıştı. Aynı gün bankacılık endeksindeki kayıp yüzde 6,38 olmuştu.
17 Eylül sabahında ise endeks başlangıçtaki düşüşün ardından yönünü yukarı çevirdi. Günün ilk bölümünde BIST 100 yüzde 2’nin üzerinde yükselirken bankacılık endeksindeki artış yüzde 6’yı aştı.
Bu hareket, TCMB’nin likidite adımları, SPK’nın fon piyasasına yönelik tedbirleri ve Finansal İstikrar Komitesi’nin açıklamalarının piyasa tarafından yakından takip edildiğini gösterdi. Ancak tek günlük fiyat hareketini alınan kararların kalıcı etkisine ilişkin bir gösterge olarak değerlendirmek için henüz erken.
Fed Faiz Artırdı Ancak TCMB Kararıyla Doğrudan Bağ Kurulmamalı
Küresel tarafta da önemli bir gelişme yaşandı. ABD Merkez Bankası, 16 Eylül’de politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75–4,00 aralığına çıkardı. Fed ayrıca enflasyonun yüksek seyrini koruduğuna dikkat çekti.
Fed’in faiz artışı küresel finansal koşullar açısından önemli olmakla birlikte TCMB’nin 17 Eylül tarihli likidite açıklamasında Fed kararına herhangi bir atıf yapılmıyor. TCMB kararların gerekçesini doğrudan “finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler” olarak ifade ediyor. Bu nedenle Merkez Bankası’nın likidite tedbirlerinin Fed’in kararını dengelemek amacıyla alındığını kesin bir neden-sonuç ilişkisi içinde yazmak doğru olmaz.
Likidite Sıkışıklığına Birden Fazla Kanaldan Müdahale Ediliyor
17 Eylül’de açıklanan kararların ortak noktası, son piyasa hareketliliğinin likidite tarafında yarattığı baskının farklı kanallardan sınırlandırılmaya çalışılması. TCMB bankacılık sistemine yönelik likidite araçlarını genişletirken, SPK sorun yaşanan fonların işlemleri ve kredili piyasa mekanizmasına yönelik tedbirler aldı. Finansal İstikrar Komitesi ise sorunun sermaye piyasalarının tamamına yayılan yapısal bir risk olarak görülmediğini, belirli fonlarda yoğunlaştığını açıkladı. Bu tablo, ekonomi yönetiminin bir taraftan piyasaya Türk lirası likiditesi sağlarken diğer taraftan fon piyasasındaki sorunlu alanı sınırlamaya ve olası bulaşma etkisini kontrol altında tutmaya odaklandığını gösteriyor. Kalıcı etkinin nasıl şekilleneceğini ise fonlardaki likidite süreci ve önümüzdeki günlerde piyasalardaki fiyatlama belirleyecek.
