Mastercard’ın “Dijital Ödemelerin Türkiye’de Ekonomik Kalkınmaya Katkıları” raporu, dijital ödemelerin Türkiye ekonomisindeki etkisini vergi gelirleri, hanehalkı tüketimi, turizm ve nakit kullanımının maliyeti üzerinden değerlendirdi. Mastercard Türkiye Danışmanlık Hizmetleri tarafından hazırlanan çalışmanın hesaplamalarına göre dijital ödemeler 2025 yılında vergi gelirlerine 574 milyar TL, turizm gelirlerine 388 milyar TL katkı sağlarken hanehalkı tüketiminde yaklaşık 1,5 trilyon TL’lik tahmini etki yarattı.
Raporda Türkiye’nin ödeme altyapısındaki ölçeği de öne çıkıyor. Türkiye’de 142 milyon kredi kartı bulunurken ön ödemeli kartlar dahil banka kartı sayısı 319 milyona ulaştı. Avrupa Merkez Bankasının Haziran 2025 sonu verilerine göre Türkiye, kredi kartı sayısında İspanya’yı geride bırakarak Avrupa’nın en büyük pazarı konumuna geldi. Kartlarla yapılan yıllık ödeme tutarı ise 2025’te 24,1 trilyon TL olarak gerçekleşti.
Dijital ödemelerin vergi gelirlerine katkısı 574 milyar TL
Mastercard’ın hesaplamasına göre dijital ödemelerin KDV, ÖTV, Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi üzerinden 2025 yılında oluşturduğu toplam katkı 574 milyar TL’ye ulaştı. Bu tutar Türkiye’nin toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 5’ine karşılık geliyor.
Raporda kartlı ödemelerin kayıt dışılığın azaltılmasındaki rolüne de dikkat çekiliyor. Mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerde yapılan kartlı ödemeler, Türkiye’deki toplam kartlı ödeme hacminin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Dijital ödeme kullanımının artmasıyla satışların daha büyük bölümünün kayıt altına alınmasının vergi tabanını destekleyebileceği değerlendiriliyor.
Türkiye’de kartlı ödemelerin hanehalkı ödemelerindeki payı 2025 itibarıyla bireysel kartlarda yüzde 54’e, ticari kartların dahil edilmesiyle yüzde 69’a ulaştı. Rapora göre bu oranın olgun pazarlardaki yüzde 95 seviyesine yaklaşması halinde dijital ödemelerin ekonomik katkısının daha da artması mümkün.
Hanehalkı tüketiminde yaklaşık 1,5 trilyon TL’lik tahmini etki
Araştırmada dijital ödemelerin tüketim üzerindeki etkisi de Türkiye verilerine uyarlanarak hesaplandı. Buna göre 2025 yılında hanehalkı tüketimine yönelik tahmini katkı yaklaşık 1,5 trilyon TL seviyesinde gerçekleşti.
En yüksek katkı 546 milyar TL ile seyahat sektöründe görüldü. Restoran sektörü 427 milyar TL ile ikinci sırada yer alırken mobilya ve elektronik, giyim ve konaklama da dijital ödemelerin tüketimi desteklediği sektörler arasında gösterildi.
Raporda hızlı ödeme deneyimi, farklı ödeme seçeneklerine erişim ve ödeme sürecindeki kolaylığın tüketici harcamalarını destekleyen unsurlar arasında yer aldığı belirtiliyor.
Turizm gelirlerine 388 milyar TL katkı hesaplandı
Dijital ödeme altyapısının ekonomik etkisinin görüldüğü diğer alan turizm oldu. Türkiye’nin turizm gelirleri 2000 yılında 7,6 milyar dolar seviyesindeyken 2025’te 65 milyar dolara yaklaştı. Aynı dönemde kartlı ödemelerin turizm gelirleri içindeki payı yüzde 15’ten yaklaşık yüzde 38’e çıktı.
Mastercard raporunun hesaplamasına göre dijital ödemeler 2025 yılında Türkiye’nin turizm gelirlerine 388 milyar TL, yaklaşık 9,8 milyar dolar katkı sağladı. Kart kabul ağının yaygınlığı ve yabancı ziyaretçilerin kendi kartlarıyla ödeme yapabilmesi, turizm harcamalarındaki dijitalleşmeyi destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Nakit kullanımının yıllık maliyeti milyarlarca liraya ulaşıyor
Çalışma, dijital ödemelerin yarattığı ekonomik katkının yanında nakit kullanımının maliyetini de hesaplıyor. Rapora göre 2025 yılında banknot basımının TCMB’ye doğrudan maliyeti 4,4 milyar TL olarak tahmin edildi.
Nakit dolaşımının bankalara maliyetinin 65 milyar TL’yi aştığı, şirketlerin nakit işletme maliyetinin yaklaşık 34 milyar TL’ye ulaştığı belirtiliyor. Tüketicilere yansıyan toplam maliyetin ise 8,1 milyar TL’nin üzerinde olduğu hesaplanıyor.
Bu kalemler; nakdin taşınması, saklanması, işlenmesi ve bankacılık sistemi içinde yönetilmesi gibi operasyonel süreçlerden kaynaklanan maliyetleri kapsıyor. Dijital ödeme penetrasyonunun yükselmesiyle bu yükün bir bölümünün azaltılabileceği öngörülüyor.
Mastercard Türkiye’yi AI destekli ticarette öncelikli pazarlardan biri olarak görüyor
Raporda ödeme sektörünün bir sonraki dönüşüm alanlarından biri olarak yapay zeka asistanlı ticaret de ele alınıyor. Ürün arama, karşılaştırma, satın alma ve satış sonrası süreçlerde görev alan AI agent’larının ticarete yeni bir karar katmanı ekleyebileceği belirtiliyor.
Mastercard; tokenizasyon, güvenilir agent doğrulaması ve yapay zeka platformlarının birlikte çalıştığı çözümler üzerinde çalışıyor. Şirket ayrıca Türkiye’de finans kuruluşlarıyla yapay zeka destekli alışveriş asistanı çözümleri geliştiriyor ve Türkiye’yi bu alanda stratejik öncelik taşıyan pazarlardan biri olarak konumlandırıyor.
Mastercard’ın Türkiye’deki mevcut dijital ödeme altyapısında da geniş bir kullanıcı ölçeği bulunuyor. Masterpass 45 milyon kullanıcıya, Tap on Phone ise 200 binden fazla terminale ulaşmış durumda. Tap on Phone altyapısı üzerinden aylık 10 milyonun üzerinde işlem gerçekleştiriliyor.
Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü Onur Faydacı, Türkiye’nin son 30 yılda dijital ödemelerde güçlü bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirterek ödeme altyapısının kayıtlı ekonomiden turizme kadar geniş bir ekonomik etki yarattığını söyledi. Faydacı, önümüzdeki dönemde yapay zeka destekli ticaret gibi yeni nesil alanlarda Türkiye’nin konumunu güçlendirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Dijital ödemelerde ikinci büyüme alanı penetrasyon farkını kapatmak
Rapordaki en önemli verilerden biri Türkiye’nin büyük kart pazarına rağmen dijital ödeme penetrasyonunun yüzde 69 seviyesinde bulunması. Olgun pazarlardaki yüzde 95 seviyesine doğru oluşabilecek hareket, yeni kart ihraç etmekten çok mevcut ödeme davranışının daha büyük bölümünü dijital kanallara taşımak anlamına geliyor.
Bu nedenle sektörün önündeki büyüme alanı artık yalnız POS veya kart sayısındaki artışla ölçülmeyebilir. Mikro işletmelerin dijital kabul altyapısına dahil edilmesi, nakit yoğun sektörlerin dönüşümü, turizm ödemeleri, Tap on Phone gibi düşük maliyetli kabul çözümleri ve yeni nesil AI destekli ticaret modelleri penetrasyonu yükseltecek temel alanlar arasında yer alabilir.
Türkiye’nin 142 milyon kredi kartıyla ulaştığı ölçek güçlü bir temel oluşturuyor. Bundan sonraki aşamada asıl rekabet, bu ödeme altyapısının kayıtlı ekonomiye, işletme verimliliğine ve yeni dijital ticaret modellerine ne kadar ekonomik değer dönüştürebildiği üzerinden şekillenecek.
