EY tarafından yayımlanan Vergi ve Finans Operasyonları 2025 Araştırması, küresel ölçekte vergi ve finans fonksiyonlarının hızlanan dönüşümünü ortaya koyuyor. 30 ülkede, 22 sektörde ve 1600 finans ile vergi liderinin katılımıyla hazırlanan araştırma, jeopolitik dalgalanmalar, ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve yetenek dönüşümünün kurumları yeni işletme modellerine yönlendirdiğini gösteriyor.
Araştırmaya göre finans liderlerinin yüzde 86’sı veri, üretken yapay zeka ve teknoloji kullanımını en önemli öncelik olarak konumlandırıyor. Kuruluşların yüzde 81’i önümüzdeki iki yıl içinde tedarik zinciri dahil olmak üzere işletme modellerinde değişiklik planlıyor. Bu oran geçen yıla kıyasla belirgin bir artışa işaret ediyor.
Düzenleme gündemi finans ekiplerini yeniden şekillendiriyor
Küresel Asgari Vergi uygulaması olarak bilinen Pillar Two, katılımcıların yüzde 81’i tarafından kuruluşları etkileyen en kritik düzenleyici başlık olarak görülüyor. Liderlerin yüzde 85’i bu uygulamanın toplam vergi yükünü artıracağını öngörüyor. Buna karşın yalnızca yüzde 21’i raporlama gerekliliklerine hazır olduklarını ifade ediyor. Bu tablo, vergi fonksiyonlarında çeviklik ve teknoloji entegrasyonunun stratejik önemini daha görünür hale getiriyor.
Veri ve yapay zeka operasyonların merkezine yerleşiyor
Vergi liderlerinin yüzde 86’sı inovasyon, öngörü analitiği ve otomatik raporlama için veri ve üretken yapay zekadan faydalanmayı önceliklendiriyor. Katılımcılar, bu teknolojilerin vergi ve finans fonksiyonlarının verimliliğini önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık yüzde 30 artırabileceğini düşünüyor. Aynı zamanda stratejik ve yüksek değerli faaliyetlere ayrılan bütçenin yüzde 23 oranında genişleyebileceği öngörülüyor.
Araştırma, veri yönetimi olgunluğunun hâlâ erken aşamalarda olduğunu da ortaya koyuyor. Vergi ve finans fonksiyonlarının yüzde 51’i veri yönetiminde başlangıç seviyesinde yer alıyor. Bu durum, yapay zekanın etkin kullanımını sınırlayan temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Katılımcıların yüzde 78’i, önümüzdeki dönemde ileri yapay zeka yetkinliğine sahip hizmet sağlayıcılarıyla çalışmanın önemli katkı sunacağını ifade ediyor.
Yetenek dönüşümü stratejinin ayrılmaz parçası haline geliyor
Araştırmaya katılan liderlerin yüzde 61’i kıdemli vergi uzmanlarının emekliliğe yaklaşmasının önemli bir dönüşüm baskısı yarattığını belirtiyor. Yüzde 66’sı ise sektöre giren yeni muhasebeci sayısındaki düşüşün yetenek açığını büyüttüğünü düşünüyor. Vergi profesyonelleri zamanlarının yüzde 53’ünü rutin işlere ayırdıklarını, bu oranı yüzde 21 seviyesine indirmeyi hedeflediklerini aktarıyor.
Bu nedenle kurumlar yetenek yatırımlarını hızlandırıyor. Katılımcıların yüzde 73’ü veri bilimcileri ve vergi teknolojisi uzmanlarını istihdam etmeyi önceliklendiriyor. Yüzde 89’u mevcut ekiplerin yetkinliklerini geliştirmeye yatırım yapıyor. Dış kaynak kullanımı ve uzman iş birlikleri de yaygınlaşıyor.
EY Türkiye Vergi Bölümü Başkanı Erkan Baykuş, rapora ilişkin değerlendirmesinde, vergi ve finans fonksiyonlarının çevik işletme modellerine yönelmesinin kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı. Baykuş’a göre veri ve yapay zeka ile desteklenen dönüşüm, kurumlara hem bugünün koşullarına uyum sağlama hem de geleceğe hazırlık açısından güçlü bir zemin sunuyor.
EY araştırması, vergi ve finans fonksiyonlarının artık arka planda işleyen destek birimleri olmaktan çıkarak stratejik karar motorlarına dönüştüğünü gösteriyor. Veri ve yapay zeka entegrasyonu, regülasyon baskısını yönetmenin ötesinde, şirketlerin belirsizlik ortamında yön bulmasını sağlayan bir pusula işlevi görüyor. Bu dönüşüm, finans ekiplerini yalnızca raporlayan yapıdan, öngörü üreten ve yön gösteren organizasyonlara doğru taşıyor.
