Anthropic, şirketlerin Claude üzerinde kendi alışveriş ve ticaret ajanlarını geliştirebilmesi için Commerce Agents blueprint’ini kullanıma sundu. Açık referans mimarisi, müşteriye hizmet veren shopping agent ile işletmenin arka plandaki ticari operasyonlarını destekleyen merchant agent olmak üzere iki temel ajan modeli içeriyor. Visa, Mastercard ve Accenture, şirketlerin ve merchant topluluklarının bu altyapıyı kullanabilmesi için Anthropic ile çalışan ekosistem ortakları arasında yer alıyor.
Buradaki önemli ayrım, Visa ve Mastercard’ın Claude üzerinde doğrudan yeni bir ödeme ürünü başlatmış olmaması. Anthropic’in blueprint’i ödeme protokolü veya bağımsız bir checkout sistemi sunmuyor. Ödeme ve sipariş tamamlama süreçleri merchant’ın mevcut altyapısında veya ödeme sağlayıcısında kalıyor. Visa ve Mastercard’ın rolü ise işletmelerin AI ajanlarını güvenli ticaret ve ödeme altyapısıyla buluşturabilmesine yardımcı olmak.
Shopping agent ürün buluyor ve sepet oluşturuyor
Shopping agent, müşterinin doğal dille ifade ettiği ihtiyacı anlayarak katalog içinde ürün arayabiliyor, alternatifleri karşılaştırabiliyor ve alışveriş sepeti oluşturabiliyor. Sistem işletmenin kendi uygulamasına veya dijital kanalına entegre edildiği için müşteri ilişkisi doğrudan merchant tarafında kalıyor.
Anthropic, blueprint’in işletmelerin kendi kataloglarına, politikalarına ve marka yapılarına göre özelleştirilebildiğini belirtiyor. Referans uygulamalar perakendenin yanında seyahat, telekom ve biletleme sektörlerini de kapsıyor. Şirketler sistemi Claude API, Amazon Bedrock, Microsoft Foundry veya Google Cloud Vertex AI üzerinden çalıştırabiliyor.
Shopify ve Priceline, Claude tabanlı alışveriş ajanlarını kullanan şirketler arasında bulunuyor. Shopify ayrıca Anthropic’in mimarisini gerçek bir mağaza kataloğuyla bağlayan örnek kod yayımladı. Bu uygulamada ajan ürün kataloğunu tarıyor, müşteri sorularını yanıtlıyor ve gerçek bir alışveriş sepeti oluşturuyor. Sipariş ve ödeme ise mağazanın kendi checkout altyapısında tamamlanıyor.
Merchant agent mağazanın arka planına yerleşiyor
Blueprint’in ikinci ayağını oluşturan merchant agent ise müşteri deneyiminden çok işletme operasyonlarına odaklanıyor. Ajan katalog güncellemeleri, fiyat değişikliklerinin tespiti, envanter yönetimi ve promosyon hazırlığı gibi görevlerde kullanılabiliyor.
Burada Anthropic önemli bir kontrol katmanı da ekliyor. Merchant agent’ın işletme üzerinde değişiklik yaratacak işlemleri doğrudan uygulaması yerine bunları hazırlaması ve insan onayından sonra devreye alınması öngörülüyor. Fiyat, kullanılabilirlik, iade yetkileri ve katalog verileri gibi kritik alanlarda da ayrı güvenlik kuralları bulunuyor.
Bu mimari agentic commerce tartışmasını tüketicinin kendi AI asistanının alışveriş yapmasından farklı bir noktaya taşıyor. Merchant artık başka platformların ajanlarına ürün sunan pasif bir taraf olmak yerine, kendi satış ve operasyon ajanını oluşturabiliyor.
Anthropic sepet büyüklüğünde yüzde 35’e varan artış bildiriyor
Anthropic’in paylaştığı verilere göre Claude üzerinde shopping agent kullanan perakendecilerde sepet büyüklüğü yüzde 35’e kadar artarken, müşterilerin satın alma işlemini tamamlama olasılığı yüzde 60’a kadar yükseldi. Reuters’ın aktardığı açıklamada Anthropic Claude Platform Ürün Başkanı Angela Jiang, bir iş ortağında sepet büyüklüğündeki artışın yaklaşık yüzde 30-35 seviyesine ulaştığını belirtti.
Bu oranlar Anthropic tarafından paylaşılan erken dönem kullanım sonuçları. Bağımsız ve sektör genelini kapsayan bir benchmark niteliği taşımıyor. Buna rağmen şirketlerin agentic commerce yatırımlarında yalnızca müşteri hizmetleri maliyetine odaklanmadığını, sepet büyüklüğü ve dönüşüm oranı gibi doğrudan ticari metriklerin de hedeflenmeye başladığını göstermesi açısından dikkat çekiyor.
Visa ve Mastercard güven katmanına yerleşiyor
Visa, Anthropic ile çalışmasının odağında merchant’ın müşteri ilişkisini ve kontrolünü koruyarak Claude’un yapay zeka yeteneklerini güvenli ödeme ağıyla birleştirmeyi konumlandırıyor. Mastercard ise agentic commerce döneminde güvenin önemine dikkat çekerek merchant’ların kendi Claude tabanlı ajanlarını oluşturmasına ödeme ve ticaret altyapısıyla destek vermeyi hedefliyor.
Bu yaklaşım ödeme şirketlerinin agentic commerce içindeki rolünün nasıl şekillendiğini de gösteriyor. AI modeli ürünü bulabilir, karşılaştırabilir ve satın alma kararına kadar ilerleyebilir. Kimlik doğrulama, ödeme yetkilendirme, işlem güvenliği, harcama sınırları ve sorumluluk dağılımı gibi alanlarda ise mevcut ödeme ağlarının altyapısı önemini koruyor.
Agentic commerce artık merchant tarafına geçiyor
Agentic commerce yarışının ilk aşamasında odak tüketicinin kullandığı AI asistanlarının ürün araması ve kullanıcı adına işlem yapmasıydı. Anthropic’in yeni blueprint’i bu modeli ters yönden genişletiyor. E-ticaret şirketleri, marketplace’ler ve markalar artık kendi ajanlarını oluşturup tüketiciyle doğrudan konuşabilecekleri bir yapıya geçiyor.
Bu değişim ödeme ekosistemi açısından önemli. Merchant’ın kendi ajanını kontrol etmesi, katalog ve müşteri verisinin işletmenin kendi altyapısında kalmasını sağlarken ödeme tarafında Visa, Mastercard ve diğer sağlayıcılarla bağlantının korunmasına imkan veriyor. Böylece agentic commerce tek bir AI platformunun kapalı alışveriş ekosistemine dönüşmek yerine farklı modeller, merchant sistemleri ve ödeme ağlarının birlikte çalıştığı bir altyapıya evrilebilir.
Türkiye’deki e-ticaret şirketleri, pazaryerleri, bankalar ve ödeme kuruluşları açısından da uygulanabilir taraf burada bulunuyor. Merchant’ın kendi AI satış ajanını geliştirebildiği model, ürün keşfinden sepet oluşturmaya kadar müşteri yolculuğunu yeniden tasarlarken ödeme kuruluşları için kimlik, fraud, tokenizasyon, ödeme yetkilendirme ve işlem orkestrasyonu gibi yeni entegrasyon alanları yaratabilir.
Asıl rekabet de AI ajanının müşteriye ürün önermesinden daha geniş bir noktaya taşınıyor. Önümüzdeki dönemde hangi e-ticaret ve ödeme şirketinin AI ajanı, katalog, müşteri verisi ve ödeme altyapısını aynı yolculuk içinde en güvenli ve düşük sürtünmeyle birleştirebildiği agentic commerce yarışının belirleyici başlıklarından biri olacak.
