Visa’nın stabilcoin mutabakat hacmi 20 milyar doların üzerinde yıllıklandırılmış seviyeye ulaştı. Şirketin 8 Eylül’de açıkladığı verilere göre bu rakam bir yıl öncesine kıyasla 15 kattan fazla artışa işaret ediyor. Visa ağında bugün 160’tan fazla stabilcoin bağlantılı kart programı çalışırken, bu programların ödeme hacmi yıllık bazda yaklaşık yüzde 200 büyüdü.
Buradaki 20 milyar dolarlık rakam, son 12 ayda gerçekleşmiş toplam hacmi ifade etmiyor. Visa’nın güncel işlem temposunu yıllıklandırarak hesapladığı run rate seviyesini gösteriyor. Yine de artışın hızı, stabilcoinlerin VisaNet üzerindeki mutabakat kullanımının ne kadar hızlı ölçeklendiğini ortaya koyuyor. Mart 2026’da Visa bu rakamı yaklaşık 7 milyar dolar seviyesinde açıklamıştı.
Stabilcoin kartlarında yeni sorun işletme sermayesi
Visa’nın yeni açıklamasının asıl dikkat çeken bölümü hacim verisinin ötesinde bulunuyor. Şirket, stabilcoin bağlantılı kart programlarının günlük mutabakat yükümlülüklerini finanse edebilmesi için VisaNet settlement verilerini onchain kredi altyapısıyla birleştiren yeni bir model geliştiriyor.
Kart programları Visa’ya günlük mutabakat ödemesini yaparken, kart sahiplerinden gelecek fonların tahsilatı daha sonra gerçekleşebiliyor. Bu zaman farkı özellikle hızlı büyüyen yeni kart programlarında ciddi işletme sermayesi ihtiyacı yaratıyor.
Geleneksel banka kredi hatları aylar süren süreçler, teminat gereksinimleri ve banka çalışma saatlerine bağlı operasyonlarla ilerleyebiliyor. Visa, bu yapının 7/24 çalışan dijital varlık ve stabilcoin tabanlı kart programlarının ihtiyaçlarıyla her zaman uyumlu olmadığını belirtiyor.
VisaNet verisi onchain krediye bağlanıyor
Modelin erken örneğini Credit Coop oluşturuyor. Şirket, stabilcoin bağlantılı kart programlarına günlük Visa mutabakat yükümlülüklerini karşılamak için stabilcoin cinsinden döner kredi imkanı sağlıyor.
Kredi yapısında teminat olarak kart programının mutabakat alacakları kullanılıyor. Credit Coop’un Spigot adlı akıllı sözleşmesi, kart sahiplerinden gelen ödemeleri programatik olarak yönlendirerek kredi geri ödemesini gerçekleştiriyor.
Kullanıcının yetkilendirmesiyle Visa’nın günlük settlement dosyaları Credit Coop’a aktarılıyor. Böylece kredi büyüklüğü, kullandırım ve geri ödeme süreci hem VisaNet verileri hem de blockchain üzerindeki işlem geçmişi üzerinden izlenebiliyor. Visa’ya göre bu yapı, kredi verenlere programın gerçek performansını değerlendirebilmek için iki farklı veri kaynağı sağlıyor.
Visa ayrıca bu veri yapısının finansman maliyetine de yansıdığını belirtiyor. Daha fazla kredi sağlayıcının sisteme dahil olmasıyla programa katılan şirketlerin borçlanma maliyetlerinde yüzde 30’a kadar düşüş görüldü.
2,5 milyar dolardan fazla mutabakat finansmanı sağlandı
Credit Coop altyapısıyla 2023’ten bu yana 2,5 milyar doların üzerinde kümülatif settlement finansmanı gerçekleştirildi. Visa, programa katılan kredi tesislerinde bu dönemde temerrüt yaşanmadığını açıkladı.
Altyapıda 3 binden fazla kredi kullandırım işlemi ve 9 binden fazla geri ödeme işlemi blockchain üzerinde programatik olarak gerçekleştirildi. Rain ise Ağustos 2023’ten bu yana Visa’daki günlük mutabakat yükümlülüklerini Credit Coop’un döner kredi modeli üzerinden finanse eden en uzun süreli örneklerden biri. Rain tarafında finanse edilen kümülatif mutabakat hacmi yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı.
Visa ve Credit Coop bir sonraki aşamada finansmanı daha da otomatik hale getirmeyi hedefliyor. Günlük Visa settlement dosyasının, kart programının ihtiyaç duyduğu net tutar kadar aynı gün kredi kullandırımını otomatik olarak tetiklemesi üzerinde çalışılıyor. Böylece programların ihtiyaçlarından fazla sermayeyi günler boyunca elde tutmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Stabilcoin altyapısı ödeme katmanından kredi katmanına geçiyor
Visa’nın son verileri, stabilcoin kartlarının artık niş bir ödeme ürünü ölçeğini aştığını gösteriyor. 160’tan fazla program, yüzde 200’e yaklaşan ödeme hacmi artışı ve 20 milyar doları aşan yıllıklandırılmış settlement seviyesi, kart ağları ile blockchain altyapısının giderek daha fazla iç içe geçtiğine işaret ediyor.
Daha önemli dönüşüm ise finansman tarafında yaşanıyor. Stabilcoinler bugüne kadar ağırlıklı olarak para transferi, kart harcaması ve mutabakat aracı olarak ele alınıyordu. Visa’nın Credit Coop ile kurduğu modelde ise blockchain, kart programının günlük likiditesini finanse eden kredi altyapısının da parçası haline geliyor.
Bu yapı ödeme sektörü için yeni bir katman açıyor. VisaNet’in işlem verisi kredi değerlendirmesine giriyor, mutabakat alacakları teminat haline geliyor ve akıllı sözleşmeler fonlama ile geri ödeme süreçlerini otomatikleştiriyor. Böylece kart ağı, kredi sağlayıcı ve blockchain altyapısı aynı finansman zincirinde buluşuyor.
Türkiye’de ödeme ve elektronik para kuruluşları açısından da konu yakından izlenebilir. Kart programlarının büyümesinde settlement likiditesi önemli bir operasyon kalemi. Stabilcoin ve onchain kredi modellerinin düzenlenmiş ödeme altyapısına daha fazla girmesi, önümüzdeki dönemde işletme sermayesi finansmanı, veri paylaşımı, teminat yapısı ve risk yönetimi tarafında yeni modellerin tartışılmasını beraberinde getirebilir.
