ABD, Kanada ve Meksika arasındaki ticari ilişkilerin temelini oluşturan ABD-Meksika-Kanada Anlaşması’nın resmi gözden geçirme süreci başladı. Coface, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının müzakereleri 2027 yılına kadar uzatabileceğini öngörürken, son otuz yılda kurulan sanayi bağlarının Kuzey Amerika ekonomik entegrasyonunu ayakta tutacağını belirtiyor.
2020 yılında NAFTA’nın yerini alan USMCA, ilk resmi değerlendirme dönemine yüksek gümrük vergileri, Çin ile ticari ilişkiler ve stratejik sektörlere yönelik yeni koruma arayışlarının gölgesinde girdi. Washington yönetiminin otomotiv sektöründeki menşe kurallarını sıkılaştırma, Kanada süt ürünleri pazarına erişimi artırma ve Meksika’nın enerji politikalarında değişiklik talep etme hazırlığı, görüşmelerin kolay ilerlemeyeceğine işaret ediyor.
Kuzey Amerika değer zincirleri güçlü bağlarla birbirine bağlı
Coface verileri, üç ülke arasındaki ekonomik bağların ulaştığı ölçeği ortaya koyuyor. ABD’nin Kanada ve Meksika ile toplam ticaret hacmi, 2019 yılında yaklaşık 615 milyar dolar seviyesindeyken 2022 yılında yaklaşık 800 milyar dolara yükseldi. Kanada ve Meksika birlikte ele alındığında Çin’i geride bırakarak ABD’nin en büyük ticaret ortağı konumuna geldi.
Otomotiv sektörü bu karşılıklı bağımlılığın en görünür alanlarından biri. ABD’ye ithal edilen araçların yüzde 51’i Kanada ve Meksika’dan gelirken, yurt dışından alınan otomotiv parçalarının yüzde 58’i de bu iki ülkeden sağlanıyor. Bazı otomotiv parçaları, nihai araca monte edilmeden önce ABD-Meksika sınırını beş ila yedi kez geçiyor.
Enerji tarafında da benzer bir tablo bulunuyor. Kanada, ABD’nin ham petrol ithalatının yüzde 60’ını karşılıyor. ABD’ye yapılan ihracatın Meksika ekonomisindeki payı gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 30’una, Kanada’daki payı ise yüzde 17’sine ulaşıyor. Bu yapı, olası bir kopuşun üretim, lojistik, enerji ve istihdam üzerinde yüksek maliyet yaratacağını gösteriyor.
Gümrük avantajları USMCA’nın önemini artırıyor
Küresel ticaret savaşının etkisi büyürken, USMCA kurallarına uyum Kanadalı ve Meksikalı şirketler açısından daha stratejik bir konuma taşındı. Anlaşma hükümlerine uygun malların ABD tarafından uygulanan gümrük vergilerinin büyük bölümünden muaf tutulması, iki ülkeye Çin başta olmak üzere diğer ticaret ortakları karşısında önemli bir avantaj sağlıyor.
Bu ayrıcalıklı erişim, Washington’ın anlaşma üzerindeki denetimi artırma isteğini de güçlendiriyor. ABD yönetimi, Çin menşeli ürünlerin Kanada veya Meksika üzerinden pazara girmesi ihtimaline karşı özellikle otomotiv sektöründeki menşe kurallarını ve bölgesel tedarik zincirlerini daha sıkı biçimde izlemek istiyor.
Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemde ABD pazarına gümrük avantajıyla ulaşabilmek, Kanada ve Meksika açısından stratejik önem taşıyor. Washington yönetimi ise bu yapının Çinli şirketler tarafından dolaylı erişim kanalı olarak kullanılmasını önlemeye çalışıyor.
Müzakerelerde pragmatik uzlaşma öne çıkıyor
Coface’a göre tarafların mevcut pozisyonları arasında belirgin mesafe bulunuyor ve hazırlık görüşmeleri bu farkı azaltmakta sınırlı kaldı. Bu nedenle müzakerelerin 2027 yılına kadar uzaması olası görülüyor.
ABD’nin anlaşmadan tamamen çekilmesi ise Kuzey Amerika genelindeki tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara yol açacağı için düşük olasılıklı bir senaryo olarak değerlendiriliyor. Otomotiv, enerji, tarım ve lojistik sektörlerinde oluşabilecek kesintilerin maliyeti, üç ülkenin ekonomisini aynı anda etkileyebilir.
En güçlü ihtimal, bölgesel ticarete yönelik tercihli yapının korunması ve tarafların stratejik alanlarda hedefli tavizler vermesiyle şekillenecek pragmatik bir uzlaşma. Böyle bir sonuç, otomotivden enerjiye uzanan üretim ağlarının devamlılığını sağlarken Washington, Ottawa ve Meksiko yönetimlerinin kendi önceliklerini anlaşma metnine yansıtmasına alan açabilir.
Coface Kuzey Amerika Ekonomisti Marcos Carias, görüşmelerin uzun ve zorlu geçmesini beklediklerini belirterek, son otuz yılda kurulan sanayi entegrasyonunun kısa sürede ortadan kalkmasının güç olduğunu vurguladı. Carias’a göre olası bir çıkmazda dahi Kanada ve Meksika’nın ABD pazarına tercihli erişiminin bir biçimde korunması bekleniyor. Bu yaklaşımın temelinde, kopuşun üç ülke açısından da yüksek ekonomik maliyet yaratacak olması bulunuyor.
USMCA gözden geçirme süreci ilk bakışta sanayi ve dış ticaret başlığı altında ilerlese de finansal teknolojiler açısından önemli sonuçlar taşıyor. Kuzey Amerika’daki üretim ağları; yüksek hacimli sınır ötesi ödemeler, döviz işlemleri, tedarik zinciri finansmanı, ticari kredi sigortası ve gerçek zamanlı nakit yönetimi çözümleriyle destekleniyor. Müzakerelerde yaşanacak her gecikme, şirketlerin finansman maliyetlerini ve işletme sermayesi ihtiyacını doğrudan etkileyebilir.
Özellikle otomotiv parçalarının sınırı defalarca geçtiği bir yapıda ödeme altyapılarının hızı ve ticari işlemlerin görünürlüğü daha kritik hale geliyor. Bankalar, ödeme kuruluşları, sigorta şirketleri ve B2B fintek girişimleri için yeni dönem; gümrük maliyetlerini, kur riskini ve tedarikçi performansını aynı ekranda izleyebilen çözümlerin önem kazanacağı bir sürece işaret ediyor.
Pragmatik bir uzlaşma, Kuzey Amerika’daki ticaret finansmanı ekosistemine istikrar sağlayabilir. Görüşmelerin uzaması halinde şirketlerin alternatif tedarikçi arayışları, kısa vadeli finansman talebi ve riskten korunma ihtiyacı artabilir. Bu tablo, fintek şirketlerine büyüme alanı açarken veri doğruluğu, regülasyon uyumu ve sınır ötesi işlem güvenliği konularında daha yüksek standartlar getirecektir.
