ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, tokenize ABD hisselerinin blockchain tabanlı platformlarda işlem görmesini kolaylaştıracak Innovation Exemption düzenlemesini yürürlüğe koydu. SEC’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararı, belirli koşulları karşılayan platformların tokenize National Market System hisselerini izinli otomatik piyasa yapıcılar ve likidite havuzları üzerinden zincir üzerinde alıp satabilmesine imkan tanıyor.
Düzenleme kapsamında “Tokenized Securities Venue” olarak tanımlanan platformlara, 1934 tarihli Securities Exchange Act kapsamında belirli şartlarla “exchange” tanımından geçici muafiyet sağlanıyor. Aynı zamanda söz konusu platformlardaki likidite havuzlarına kendi sermayeleriyle tokenize hisse sağlayan bazı likidite sağlayıcıları da “dealer” kayıt yükümlülüğünden koşullu olarak muaf tutuluyor. Muafiyetler yayımlanma tarihinden itibaren beş yıl sonra sona erecek.
SEC Başkanı Paul S. Atkins, düzenlemeyi ABD sermaye piyasalarının zincir üzerine taşınmasına yönelik önemli bir adım olarak tanımladı. Atkins, geçici düzenlemenin tokenize hisselerin izinli ortamlarda işlem görmesine imkan verirken SEC’ye kalıcı düzenlemeler konusunda deneyim ve geri bildirim sağlayacağını belirtti.
Tokenize Hisseler AMM Likidite Havuzlarında İşlem Görebilecek
SEC kararına göre Tokenized Securities Venue yapıları, doğrulanmış veya yetkilendirilmiş katılımcıların işlem yapabildiği otomatik piyasa yapıcılar ve likidite havuzları üzerinden tokenize hisselerin alım satımını gerçekleştirebilecek.
Bu sistemlerde fiyatlama ve işlemler akıllı sözleşmeler tarafından yürütülebilecek. SEC, erişimin tamamen açık olmasını öngörmüyor. Platformların kimlerin işlem yapabileceğine ilişkin standartlar belirlemesi ve yalnızca izin verilen katılımcıları sisteme kabul etmesi gerekiyor.
Düzenleme aynı zamanda SEC’nin geleneksel borsa ve dealer tanımlarını blockchain tabanlı yeni işlem modellerine geçici olarak uyarlamasını sağlıyor. Komisyon, uygulama sürecinde elde edilecek deneyimi gelecekteki olası kalıcı düzenlemeler için kullanmayı planlıyor.
Sentetik Hisse Tokenları Kapsam Dışında
Innovation Exemption yalnızca gerçek bir NMS hissesini temsil eden tokenize menkul kıymetleri kapsıyor.
SEC kararına göre tokenize hisse, doğrudan şirket tarafından, şirket adına veya şirketten bağımsız bir üçüncü taraf tarafından oluşturulabiliyor. Ancak token sahibinin geleneksel hisseyle aynı hak ve ayrıcalıklara sahip olması gerekiyor. Bu haklar arasında temettü alma ve oy kullanma hakları da bulunuyor.
Bir üçüncü tarafın kendi ihraç ettiği ve yalnızca başka bir hissenin fiyat hareketine sentetik maruziyet sağlayan tokenlar ise Innovation Exemption kapsamına girmiyor. SEC bu ayrımla, gerçek hisse sahipliğini temsil eden tokenize menkul kıymetlerle fiyatı takip eden sentetik ürünleri birbirinden ayırıyor.
Şirketler Kendi Hisselerinin Tokenize Edilmesine İtiraz Edebilecek
SEC, üçüncü tarafların halka açık şirket hisselerini tokenize edebilmesine izin verirken ihraççılara da söz hakkı tanıyor.
Bir Tokenized Securities Venue, şirketten bağımsız bir üçüncü taraf tarafından tokenize edilen bir hisseyi işleme açmadan önce ilgili şirkete yazılı bildirim yapmak zorunda olacak. Şirketin itiraz etmesi halinde söz konusu tokenize hisse platformda işlem göremeyecek.
Platformlarda kullanılan akıllı sözleşmelerin de denetlenebilir, kamuya açık ve halka açık, izinsiz bir dağıtık defter üzerinde çalışması gerekiyor. SEC ayrıca geleneksel hissenin ana borsadaki işlemleri durdurulduğunda tokenize versiyonunun da eş zamanlı olarak durdurulmasını şart koşuyor.
Tokenize platformların operasyonları, işlem faaliyetleri ve bağlı kuruluşlarının platform üzerindeki işlemleri hakkında kamuya açıklama yapması da düzenlemenin koşulları arasında bulunuyor.
Likidite Sağlayıcılara Dealer Muafiyeti
SEC kararının ikinci önemli ayağını likidite sağlayıcılarına yönelik düzenleme oluşturuyor.
Tokenize hisse likidite havuzlarına kendi sermayesiyle varlık sağlayan ve fiyat kotasyonu vermek veya taahhüt edilmiş sermaye sağlamak gibi dealer faaliyetlerine benzer işlemler gerçekleştiren belirli kuruluşlar, koşulları karşılamaları halinde Exchange Act kapsamındaki “dealer” tanımından geçici olarak muaf tutulabilecek.
SEC, dolandırıcılık ve piyasa manipülasyonuna ilişkin federal menkul kıymetler mevzuatının ise bu piyasalarda tam olarak uygulanmaya devam edeceğini vurguluyor.
Tokenize Hisselerde Düzenleyici Kapı Genişliyor
Innovation Exemption, tokenize hisseleri ABD sermaye piyasalarının dışında kalan deneysel ürünler olmaktan çıkararak düzenlenmiş piyasa altyapısına yaklaştıran yeni bir aşama oluşturuyor. SEC bu kararla belirli blockchain tabanlı işlem platformlarına doğrudan kalıcı bir borsa statüsü vermek yerine, beş yıllık kontrollü bir uygulama alanı açıyor.
Kararın sınırları da net biçimde çizilmiş durumda. Sentetik ürünler kapsam dışında tutuluyor, tokenize hissenin geleneksel hisseyle aynı ekonomik ve yönetişim haklarını taşıması gerekiyor, şirketlere itiraz hakkı veriliyor ve platformlar izinli katılımcılarla çalışıyor.
Bu yapı, tokenize menkul kıymet piyasasında yalnızca teknolojinin kullanımına izin verilmesini değil, hangi ürünlerin gerçek hisse olarak kabul edileceğinin ve zincir üzerindeki işlemlerde yatırımcı haklarının nasıl korunacağının da çerçevelenmesini sağlıyor. SEC’nin uygulamayı beş yıllık geçici muafiyet olarak tasarlaması ise tokenize hisse piyasasının gelişimine göre daha kalıcı kuralların gündeme gelebileceğini gösteriyor.
