İsviçre’de UBS, PostFinance, Sygnum, Raiffeisen, Zürcher Kantonalbank ve Banque Cantonale Vaudoise’ın aralarında bulunduğu finans kuruluşları, İsviçre frangına 1:1 bağlı CHFD stabilcoin için gerçek kullanım senaryolarının denendiği test aşamasına geçti. SIX, TWINT ve Swiss Stablecoin AG’nin de yer aldığı dokuz şirketlik çalışma grubu, sistemi kontrollü bir dijital canlı ortamda test ediyor.
Nisan 2026’da başlatılan girişimin teknik altyapısı haziran sonunda devreye alınmıştı. 8 Eylül itibarıyla başlayan yeni aşamada CHFD’nin finans kuruluşları arasındaki otomatik işlemlerde, tokenize varlıkların mutabakatında ve programlanabilir ödemelerde nasıl kullanılabileceği inceleniyor. 1 CHFD’nin 1 İsviçre frangına sabitlenmesi hedeflenirken testler Swiss Stablecoin AG iştiraki CHFD Infrastruktur AG tarafından işletilen platform üzerinde yürütülüyor.
SIX ve TWINT projeye katıldı
Test aşamasının başlamasıyla birlikte İsviçre finansal piyasa altyapısının önemli oyuncularından SIX ile dijital ödeme şirketi TWINT de projeye dahil oldu. Böylece çalışma, bankalar arası kullanım senaryolarının yanında sermaye piyasası altyapısı ve günlük ödeme çözümlerini de kapsayabilecek daha geniş bir yapıya kavuştu.
Projenin ilk kullanım alanları arasında finansal kuruluşlar arasındaki otomatik işlemler ve tokenize dijital varlıkların ödeme ile eş zamanlı mutabakatı bulunuyor. Bu model, blockchain üzerinde ihraç edilen menkul kıymetlerin ödeme ayağında İsviçre frangına bağlı dijital paranın kullanılabilmesini test ediyor.
Programlanabilir ödeme tarafında ise daha farklı senaryolar deneniyor. Çalışma grubu, belirli şartların gerçekleşmesine bağlı ödeme modellerinin çevrim içi pazaryerlerinde fraud riskini azaltıp azaltamayacağını, etkinlik biletlerinin daha adil dağıtımını destekleyip destekleyemeyeceğini ve kamu ödemelerinin daha verimli yürütülmesine katkı sağlayıp sağlayamayacağını araştıracak.
Testler 2026 sonuna kadar sürecek
CHF Stabilcoin Sandbox’ın test aşamasının 2026 sonuna kadar devam etmesi planlanıyor. Süreç sonunda katılımcılar, CHFD’nin hangi kullanım alanlarında gerçek değer yaratabileceğini ve olası genişleme için hangi teknik, operasyonel ve düzenleyici koşulların karşılanması gerektiğini değerlendirecek. Sonuçlara ilişkin genel bir değerlendirme de proje tamamlandıktan sonra paylaşılacak.
Burada önemli bir sınır bulunuyor. Proje, CHFD’nin halka açık biçimde piyasaya sürülmesine ilişkin alınmış bir karar anlamına gelmiyor. Sandbox sınırlı katılımcı grubu ve işlem limitleri bulunan kontrollü bir ortam olarak çalışıyor. Katılımcılar da mevcut testlerin gelecekte ticari bir CHF stabilcoin çıkarılacağını garanti etmediğini açıkça belirtiyor.
Bu nedenle gelişme, İsviçre’de herkesin kullanabileceği yeni bir stabilcoinin piyasaya çıkışından çok bankalar, piyasa altyapısı ve ödeme şirketlerinin aynı dijital para altyapısını canlı koşullarda sınamaya başlaması olarak değerlendirilmeli.
Stabilcoin rekabeti bankacılık ve piyasa altyapısına yerleşiyor
İsviçre’deki testin fintek açısından en güçlü tarafı, stabilcoin kullanımının kripto platformlarının dışına çıkarak bankalar, menkul kıymet altyapısı ve merchant ödeme şirketlerini aynı deney ortamında buluşturması. UBS ve diğer bankaların yanında SIX’in bulunması tokenize varlıkların settlement tarafını, TWINT’in katılımı ise günlük ödeme senaryolarını aynı proje içinde görünür hale getiriyor.
Bu yapı stabilcoinlerin gelecekte hangi kurumlar tarafından çıkarılacağı kadar hangi finansal altyapılarla birlikte çalışacağı sorusunu da öne çıkarıyor. Banka mevduatı, merkez bankası dijital parası ve özel sektör stabilcoinleri aynı işlevi taşımıyor. İsviçre modeli, özel sektör tarafından geliştirilen dijital paranın bankacılık ilişkileri ve düzenlenmiş finansal piyasa altyapısıyla nasıl bağlanabileceğini kontrollü ortamda test ediyor.
Türkiye açısından da karşılaştırma güçlü. Dijital Türk Lirası, bankaların olası tokenize mevduat modelleri ve özel sektör kaynaklı stabilcoin yapıları farklı para ve yükümlülük modellerini temsil ediyor. İsviçre’deki deneyin izlemesi gereken asıl sonucu da burası olacak: programlanabilir ödeme ve tokenize varlık mutabakatında hangi dijital para modelinin hangi kullanım alanında daha verimli çalıştığı, önümüzdeki dönemde finansal altyapı rekabetinin temel sorularından birine dönüşebilir.
