Sermaye Piyasası Kurulu, Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği’nde değişiklik yaptı. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle YTM’nin mal varlığına yönelik koruma hükümleri güçlendirilirken, zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların iadesinde e-Devlet üzerinden elektronik başvuru esas hale getirildi.
Sermaye Piyasası Kurulu tarafından hazırlanan Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 16 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenleme, yatırımcı varlıklarının korunması, Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin mal varlığına ilişkin hukuki güvencelerin güçlendirilmesi ve zamanaşımına uğrayan varlıkların iadesinde başvuru süreçlerinin dijitalleşmesi açısından önemli değişiklikler içeriyor.
YTM mal varlığına koruma hükümleri güçlendirildi
Yeni düzenlemeyle Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin mal varlığına ilişkin koruma çerçevesi netleştirildi. Buna göre YTM’nin mal varlığı amacı dışında kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacak.
Bu hüküm, YTM’nin yatırımcıların korunmasına yönelik işlevinin daha güçlü bir hukuki zemin üzerinde sürdürülmesini amaçlıyor.
Yatırımcı Tazmin Merkezi, sermaye piyasalarında yatırım kuruluşlarının belirli yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde yatırımcıların korunması açısından kritik bir yapı olarak konumlanıyor. Bu nedenle merkezin mal varlığının amacı dışında kullanılmasını engelleyen hükümler, yatırımcı güveni açısından önem taşıyor.
Zamanaşımına uğrayan varlıkların iadesinde e-Devlet esas olacak
Yönetmelikle birlikte zamanaşımına uğrayan varlıkların hak sahiplerine iadesine ilişkin madde de yeniden düzenlendi.
Buna göre YTM’ye devredilen emanet ve alacaklar için hak sahipleri başvuru yapabilecek. Sermaye piyasası araçları, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdindeki hesaplarda bulunan bakiyeler üzerinden; nakitler ise dağıtılan nema tutarıyla birlikte hak sahiplerine iade edilecek.
Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri, iade başvurularında e-Devlet üzerinden elektronik başvurunun esas hale getirilmesi oldu. Elektronik ortamda yapılamayan başvurulara ilişkin esaslar SPK Bülteni’nde ve YTM’nin kurumsal internet sitesinde ilan edilecek. Elektronik başvurulara ilişkin uygulama rehberi de YTM’nin internet sitesinde yayımlanacak.
Yatırım kuruluşları listeleri YTM ve Takasbank’a gönderecek
Değişiklik kapsamında yatırım kuruluşlarının bildirim yükümlülükleri de düzenlendi. Yatırım kuruluşları, bir önceki yılda zamanaşımına uğramış emanet ve alacaklara ilişkin hak sahiplerinin kimlik bilgilerini, adreslerini ve haklarının faiz, kâr payı ile diğer getirileriyle birlikte ulaştığı tutarları gösteren listeyi, en geç içinde bulunulan yılın şubat ayı sonuna kadar YTM ve Takasbank’a gönderecek.
Bu düzenleme, zamanaşımına uğrayan varlıkların takip edilebilirliğini artırmayı ve hak sahiplerine iade süreçlerinin daha düzenli işlemesini hedefliyor.
Yatırım kuruluşlarının listeleme ve bildirim yükümlülüklerinin netleştirilmesi, sermaye piyasalarında operasyonel şeffaflığın güçlenmesi açısından da dikkat çekiyor.
Takasbank ve MKK süreçleri netleşiyor
Düzenlemeyle YTM’ye emaneten devrolunan emanet ve alacaklara ilişkin tedbir, haciz ve benzeri idari ya da adli taleplerin Takasbank tarafından yerine getirileceği hüküm altına alındı.
Takasbank, bu talepler kapsamında yapılan işlemler hakkında içeriği ve formatı YTM tarafından belirlenecek şekilde YTM’ye aylık bilgi verecek. Takasbank tarafından gerçekleştirilen iş ve işlemler ayrıca ilgili rapora dahil edilecek.
Bu yapı, yatırımcı varlıklarına ilişkin tedbir, haciz ve benzeri süreçlerde görev ve bilgi akışını daha belirgin hale getiriyor. Takasbank ve MKK nezdindeki hesapların esas alınması, sermaye piyasası araçlarının kaydi sistem içindeki izlenebilirliğini güçlendiriyor.
Geçmiş dönem varlıkları için geçiş hükmü getirildi
Yönetmelikte faaliyetleri sürekli durdurulmuş ve hesapları başka bir yatırım kuruluşuna devredilmemiş yatırım kuruluşlarına ilişkin özel hükümler de yer aldı.
Bu kapsamda, Takasbank ve MKK nezdinde blokeli olarak tutulan müşteri emanet ve alacaklarına ilişkin son işlem tarihlerinin bulunmaması halinde, zamanaşımı süresinin tespitinde faaliyet durdurma, tedrici tasfiye, tasfiye veya iflas kararlarından en eski olan tarih esas alınacak.
Ayrıca Özel Fon kapsamındaki aracı kurumlardaki yatırımcılara ait belirli alacak ve emanetler için de zamanaşımı ve uygulama hükümleri düzenlendi.
Yeni başvuru usul ve esasları yürürlüğe girene kadar yapılacak başvurular, devam eden başvurular ve postaya verilmiş olup henüz YTM tarafından tebellüğ edilmemiş başvurular için önceki uygulamanın geçerli olacağı geçiş hükmü de yönetmeliğe eklendi.
Sermaye piyasalarında yatırımcı koruması dijitalleşiyor
Düzenleme, sermaye piyasalarında yatırımcı koruma mekanizmasının dijital kanallarla daha erişilebilir hale gelmesi açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
Zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların iadesinde e-Devlet başvurusunun esas hale getirilmesi, hak sahipleri için başvuru sürecini kolaylaştırabilir. Aynı zamanda YTM, Takasbank, MKK ve yatırım kuruluşları arasındaki veri ve işlem akışının daha düzenli bir yapıya kavuşması bekleniyor.
Bu gelişme, yatırımcı haklarının korunması, sermaye piyasası altyapılarında şeffaflık ve finansal hizmetlerde dijital kamu entegrasyonu açısından dikkat çekici bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.
Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik, sermaye piyasalarında yatırımcı koruma mekanizmasının hem hukuki hem de dijital açıdan güçlendirilmesi anlamına geliyor. YTM’nin mal varlığının haciz, rehin, teminat, iflas masasına dahil edilme ve ihtiyati tedbir gibi işlemlere karşı açık biçimde korunması, merkezin asli amacı olan yatırımcı tazmini fonksiyonunun güvence altına alınması açısından önemli. Bunun yanında zamanaşımına uğrayan varlıkların iadesinde e-Devlet başvurusunun esas hale getirilmesi, yatırımcı tarafında erişimi kolaylaştıran ve kamu-finans altyapısı entegrasyonunu güçlendiren bir adım. Sermaye piyasalarında dijitalleşme yalnızca işlem platformları veya mobil yatırım uygulamalarıyla sınırlı ilerlemiyor; yatırımcı hakları, başvuru süreçleri, raporlama, veri akışı ve takas altyapısı da bu dönüşümün parçası haline geliyor. Takasbank ve MKK süreçlerinin daha net tanımlanması, yatırımcı varlıklarının izlenebilirliği ve operasyonel şeffaflık açısından değerli. Önümüzdeki dönemde sermaye piyasalarında güveni artıracak düzenlemeler, yatırımcıya yalnızca yeni ürün sunan değil; hak arama, tazmin, iade ve koruma süreçlerini de sadeleştiren yapılarla güçlenecek.
