ABD Adalet Bakanlığı, Visa‘ya karşı “yasadışı” tekel oluşturduğu gerekçesiyle dava açtı.
ABD Adalet Bakanlığı, ödeme devi Visa’ya karşı “yasadışı” tekel oluşturduğu gerekçesiyle bir rekabet karşıtı dava açtı. Dava, Visa’nın debit kart ağı üzerindeki hâkimiyetini kötüye kullanarak tüketicilere ve işletmelere milyarlarca dolarlık zarar verdiğini öne sürüyor.
“Yasadışı” Bir Tekel
Salı günü New York mahkemesine sunulan davada, Visa’nın kendisini rekabetten koruyarak yasadışı bir şekilde tekelini sürdürdüğü iddia ediliyor. Ayrıca şirketin, debit işlemleri için Visa’nın işlem teknolojisini kullanmayan tüccarları ve tüketicileri cezalandırdığı belirtildi. Başsavcı Merrick Garland bu konuda, “Visa’nın rekabetsiz bir piyasada alabileceğinden çok daha yüksek ücretler talep etme gücüne yasadışı bir şekilde sahip olduğunu iddia ediyoruz. Tüccarlar ve bankalar bu maliyetleri tüketicilere ya fiyatları yükselterek ya da hizmet kalitesini düşürerek yansıtıyor. Bu nedenle Visa’nın yasadışı davranışları yalnızca bir şeyin fiyatını değil, neredeyse her şeyin fiyatını etkiliyor” dedi.
Ödeme işleme alanında Visa, hem ABD’de hem de küresel pazarda büyük bir üstünlüğe sahip. Adalet Bakanlığı’na göre, Visa ABD’deki debit işlemlerinin %60’ından fazlasını işleyerek her yıl 7 milyar dolardan fazla ücret topluyor. Savcılar, Visa’nın, debit hacmini kilitleyerek kendisini daha küçük ve daha düşük maliyetli rakiplerinden izole ettiğini ve hatta rakiplerle işbirliği yaparak rekabeti bastırdığını belirtiyor. Şirketin, rakipleriyle yaptığı işbirliklerinde cömert parasal teşvikler sunduğu ve ek cezai ücretlerle tehdit ettiği de iddialar arasında.
Visa’nın Egemenliği
San Francisco merkezli Visa, 2022 yılında 18,8 milyar dolarlık işletme geliri elde etti ve %64 kâr marjı ile faaliyet gösterdi. Kuzey Amerika, Visa’nın en kârlı pazarı olarak %83 işletme marjı ile dikkat çekiyor. 2023 yılında, Adalet Bakanlığı Visa’nın finansal teknoloji firması Plaid’i 5,3 milyar dolara satın almasını engelleyerek bu hamleyi tekelci bir girişim olarak nitelendirdi. Visa, bu satın alma planından vazgeçmek zorunda kaldı.
Son açılan rekabet karşıtı dava ile ilgili olarak Visa’dan henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak piyasalarda bu gelişme yankı buldu; Adalet Bakanlığı’nın duyurusunun ardından Visa hisseleri yaklaşık %5,5 değer kaybetti.
“Tüketiciler ve Rakipler Üzerinde Gücünü Kötüye Kullanıyor”
ABD Adalet Bakanlığı Rekabet Dairesi Başyardımcısı Doha Mekki, “Visa, müşterileri üzerindeki gücünü kötüye kullanıyor ve potansiyel rakiplerini satın alarak ABD’li tüketiciler, tüccarlar, bankalar ve rekabetçi süreç pahasına hareket ediyor. Bugünkü dava, Visa’nın Amerikan ticaretinin bel kemiğini oluşturan bir piyasada sergilediği bu davranıştan sorumlu tutulmasını sağlıyor” açıklamasını yaptı.
Visa’ya karşı açılan bu dava, sadece ödeme sistemleri değil, tüm ticari süreçler üzerinde büyük etkiler yaratabilecek potansiyele sahip. ABD Adalet Bakanlığı’nın bu hamlesi, Visa’nın debit kart piyasasındaki tekelci davranışlarını denetim altına almayı hedefliyor. Bu dava sonucunda, daha düşük maliyetli ve rekabetçi alternatiflerin önü açılabilirken, tüketiciler ve işletmeler daha uygun fiyatlı ödeme hizmetlerine erişim sağlayabilir.
