Bain & Company’nin yayımladığı “Sürdürülebilir Değer Yaratma 2026” araştırması, uzun vadeli finansal performans ile hissedar getirisi arasındaki güçlü ilişkiye dikkat çekiyor. Araştırmaya göre sürdürülebilir değer yaratabilen şirketlerin son 10 yıldaki ortalama yıllık hissedar getirisi yüzde 16’ya ulaşırken, kriterleri karşılayamayan şirketlerde bu oran yüzde 8 seviyesinde kalıyor.
Yaklaşık 2 bin halka açık şirketi kapsayan çalışma, sürdürülebilir değer yaratmayı iki temel kriter üzerinden değerlendiriyor. Şirketlerin sermaye maliyetinin üzerinde getiri üretmesi ve gelirlerini enflasyonun üzerinde büyütmesi gerekiyor.
2025 yılında küresel ölçekteki şirketlerin yüzde 39’u iki kriteri aynı anda karşıladı. Uzun vadeli performans incelendiğinde ise oran belirgin biçimde geriliyor. Son 10 yılın en az 8’inde aynı başarıyı sürdürebilen şirketlerin payı yüzde 10 olurken, 10 yıl boyunca kesintisiz değer yaratabilen şirketlerin oranı yüzde 0,4 seviyesinde gerçekleşti.
Türkiye’de her dokuz şirketten biri uzun vadeli değer yaratıyor
Araştırmada Türkiye’den 140 halka açık şirket incelendi. Sonuçlara göre şirketlerin yaklaşık yüzde 11’i, başka bir ifadeyle her dokuz şirketten biri, uzun vadeli ve sistematik biçimde değer yaratma kriterlerini karşılayabildi.
Türk şirketlerinin yüzde 39’u son 10 yılda sermaye maliyetinin üzerinde getiri sağlarken, gelirlerini enflasyonun üzerinde büyütebilenlerin oranı yüzde 24 olarak hesaplandı. Her iki koşulu birlikte sağlayabilen şirketlerin oranı ise yüzde 11’de kaldı.
Türkiye’nin performansı Avrupa ortalamasının üzerinde gerçekleşti. Avrupa genelinde sürdürülebilir değer yaratan şirketlerin oranı yüzde 8 seviyesinde bulunurken, Amerika kıtasında bu oran yüzde 14’e, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde ise yaklaşık yüzde 33’e ulaşıyor.
Uzun vadeli istikrar yatırımcı getirisini destekliyor
Araştırmanın yatırımcılar açısından en dikkat çekici bulgularından biri, sürdürülebilir değer yaratan şirketlerin performans farkı oldu. Son 10 yılda istikrarlı biçimde bu kriterleri karşılayan şirketler yıllık ortalama yüzde 16 toplam hissedar getirisi sağladı. Diğer şirketlerde ortalama getiri yüzde 8 seviyesinde kaldı.
Veriler, şirketlerin büyüme hızının yanı sıra sermayeyi ne kadar verimli kullandığının ve reel büyümeyi ne kadar uzun süre koruyabildiğinin sermaye piyasalarındaki karşılığını da gösteriyor.
Bain & Company Türkiye Yönetici Ortağı Onur Candar, Türkiye’de sürdürülebilir değer yaratan şirketlerin yatırımcılarına dolar bazında ortalama yüzde 16 toplam hissedar getirisi sağladığını belirtti. Candar, finansal performans ve yatırımcı güveninin güçlendirilmesi açısından Türk şirketlerinin sermaye verimliliğine daha fazla odaklanması gerektiğini vurguladı.
Bain & Company’nin araştırması, şirket değerlemesinde büyüme rakamlarının tek başına güçlü bir gösterge oluşturmadığını hatırlatıyor. Özellikle yüksek enflasyon ve yüksek sermaye maliyeti dönemlerinde reel büyüme ile sermaye verimliliğini birlikte korumak çok daha belirleyici hale geliyor.
Türkiye açısından yüzde 11’lik oran, Avrupa ortalamasının üzerinde bir performansa işaret etse de Orta ve Doğu Avrupa ile arasındaki fark dikkat çekici. Fintek ve finans sektörü açısından tablo ayrıca önemli. Sermaye maliyetinin yükseldiği, yatırımcıların kârlılık ve nakit üretimine daha fazla odaklandığı bir dönemde teknoloji yatırımlarının da doğrudan verimlilik, gelir kalitesi ve sürdürülebilir getiri ile ilişkilendirilmesi gerekecek. Önümüzdeki dönemde “ne kadar büyüdü?” sorusunun yanında “büyümeyi ne kadar verimli finanse etti?” sorusu yatırımcı kararlarında daha fazla ağırlık kazanabilir.
