Yapay zekâ alanındaki öncü şirket OpenAI, yapısını yeniden şekillendirerek kâr amacı güden birimini public benefit corporation (kamu yararına çalışan şirket) statüsüne dönüştürdü. Bu dönüşüm kapsamında Microsoft’un şirketteki payı yüzde 27’ye yükselirken, bu hissenin piyasa değeri yaklaşık 135 milyar dolar olarak hesaplandı.
OpenAI, blog gönderisinde “Bir araştırma kuruluşuna yapılan yatırım olarak başlayan bu yolculuk, sektörümüzün en başarılı ortaklıklarından birine dönüştü. Şimdi yeni anlaşmayla temellerimizi güçlendiriyor, ortaklığımızı uzun vadeli başarı için yeniden konumlandırıyoruz” ifadelerini kullandı.
Yeni anlaşma uyarınca Microsoft, OpenAI teknolojileri üzerindeki fikri mülkiyet haklarını 2032 yılına kadar münhasır biçimde elinde bulunduracak. Ayrıca OpenAI, Microsoft’un bulut platformu Azure’dan 250 milyar dolar değerinde hizmet satın alacak. Buna karşın Microsoft artık OpenAI’nin öncelikli bulut sağlayıcısı olma hakkına sahip olmayacak.
Bu yeni yapı Microsoft’a, yapay genel zekâ (AGI) geliştirme çalışmalarını bağımsız olarak yürütme imkânı da tanıyor. OpenAI, AGI’nin “resmen duyurulması” durumunda bu bildirimin bağımsız bir uzman paneli tarafından doğrulanacağını belirtiyor.
OpenAI’nin kâr amacı güden statüden kamu yararına çalışan modele geçişi, gelecekte halka arz planları açısından da önemli bir zemin hazırlıyor. Şirketin 2019’dan bu yana Microsoft’tan aldığı yatırım tutarı toplamda 14 milyar doları bulmuş durumda.
Arka Plan ve Piyasa Etkisi
OpenAI ile Microsoft arasındaki bu yeni anlaşma, teknoloji devlerinin finansal piyasalardaki konumlarını da güçlendirdi. Microsoft’un piyasa değeri 4 trilyon doların üzerine çıkarken, Apple da aynı gün yeni iPhone serisine yönelik yüksek talep sayesinde bu seviyeye ulaştı. Nvidia ise 4,78 trilyon dolarlık değeriyle zirvedeki yerini koruyor.
Bu gelişme, aynı zamanda Elon Musk’ın xAI şirketi ile OpenAI arasında süregelen dava sürecinin de gölgesinde gerçekleşti. Musk, OpenAI’nin kuruluş amacından uzaklaştığı iddiasıyla şirkete dava açmış, OpenAI ise buna karşılık “haksız ticari uygulama” gerekçesiyle karşı dava başlatmıştı.
OpenAI’nin kamu yararına çalışan şirket modeline geçişi, yapay zekâ alanında etik, sürdürülebilirlik ve sorumluluk temelli bir yönetim anlayışının yükseldiğini gösteriyor. Bu hamle, sadece bir şirket yapılanması değil; aynı zamanda yapay zekânın ekonomik değer üretimiyle kamu yararını dengeleme çabasının somut bir örneği. Microsoft’un 27%’lik payı, bu ortaklığın stratejik ve uzun soluklu bir ittifaka dönüştüğünü işaret ediyor. 2032’ye kadar sürecek fikri mülkiyet anlaşması, yapay zekâ teknolojilerinde rekabetin sınırlarını yeniden çizecek. Finansal açıdan bakıldığında, bu anlaşma sadece OpenAI için değil; Microsoft’un bulut bilişimden yapay zekâ altyapısına kadar uzanan gelir modelinde de dönüştürücü bir etki yaratma potansiyeli taşıyor.
