Meta’nın “onay ver ya da öde” modeli, Avrupa Komisyonu tarafından yeniden mercek altına alındı.
Meta’nın Avrupa Birliği’nde Facebook ve Instagram kullanıcılarına sunduğu “onay ver ya da öde” modeli, Avrupa Komisyonu tarafından yeniden mercek altına alındı. Avrupa Birliği’nin Dijital Piyasalar Yasası (Digital Markets Act – DMA) kapsamında yürütülen incelemede, Meta’nın bu modelle hâlen uyumsuz hareket ettiği ve ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği bildirildi.
200 Milyon Avroluk Cezaya Rağmen Sorunlar Devam Ediyor
Bloomberg’in 15 Temmuz tarihli haberine göre, Avrupa Komisyonu geçen hafta Meta’ya resmi bir mektup göndererek modelin antitröst kurallarıyla hâlâ uyumsuz olduğunu bildirdi. Komisyon sözcüsü Thomas Regnier’in açıklamalarına göre, Meta nisan ayında verilen 200 milyon avroluk para cezası sonrası yalnızca sınırlı düzeyde değişiklik yaptı ve bu değişiklikler Komisyon’un beklentilerini karşılamaktan uzak kaldı.
Regnier, gönderilen son mektubun yeni bir resmi uyarının ve olası ek yaptırımların önünü açabileceğini belirtti.
Meta ise verdiği yanıtta, Avrupa vatandaşlarına sundukları seçeneklerin “Dijital Piyasalar Yasası’nın gereklerinin çok ötesine geçtiğini” savundu.
Kişisel Verilere Dayalı Reklam Modeli Tartışılıyor
Meta, Kasım 2023’te Avrupa Birliği’ndeki kullanıcılarına iki seçenek sunan yeni modelini devreye almıştı:
-
Kişisel verilerin kullanıldığı reklam destekli hizmeti ücretsiz kullanmak.
-
Aylık abonelik ödeyerek reklamsız bir deneyim tercih etmek.
Ancak Avrupa Komisyonu bu yaklaşımın, tüketicilere kişisel veri kullanımının sınırlı olduğu eşdeğer bir hizmeti tercih etme hakkı tanımadığı görüşünde. Nisan ayındaki ilk cezada bu gerekçe açıkça vurgulanmıştı.
Meta’nın Küresel Kamu Politikaları Direktörü Joel Kaplan, Komisyon’un kararı hakkında yaptığı açıklamada şu ifadeyi kullandı: “Bu yalnızca bir para cezası meselesi değil; Komisyon’un bizi iş modelimizi değiştirmeye zorlaması, Meta’ya milyarlarca dolarlık fiili bir vergi yüklerken, daha zayıf bir hizmet sunmamızı şart koşuyor.”
Meta’nın, Avrupa’daki “onay ver ya da öde” politikasıyla ilgili ek değişiklik yapma ihtimali ise “son derece düşük” olarak değerlendiriliyor. Bu durum, şirketin yeni ve ağır cezalarla karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor.
Avrupa Komisyonu, DMA yükümlülüklerinin ihlali hâlinde şirketlere günlük cironun yüzde 5’ine kadar varan para cezaları uygulayabiliyor.
Meta’nın “onay ver ya da öde” modeli, veri temelli dijital ekonominin Avrupa’daki sınırlarını yeniden tanımlayan çarpıcı bir örnek hâline geldi. Avrupa Komisyonu’nun bu konudaki tutumu, büyük teknoloji şirketlerinin kullanıcı verilerine dayalı iş modellerini daha şeffaf, adil ve seçenek sunan bir yapıya kavuşturma yönündeki kararlılığını ortaya koyuyor. Gelişmeler, dijital platformlar için yalnızca ekonomik sonuçlar doğurmuyor; aynı zamanda hizmet tasarımında kullanıcı haklarının nerede konumlandırılması gerektiğine dair önemli bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.
