Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), 1 Ağustos 2025 tarihinde yayımladığı 30 Sıra Numaralı Genel Tebliğ ile nakit işlemler ve para transferlerine yönelik yeni düzenlemeleri kamuoyuna duyurdu. Bu tebliğ ile suç gelirlerinin aklanması, terörün finansmanı ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında, işlem açıklamaları ve beyan süreçlerine dair önemli yükümlülükler getirildi.
Kademeli Beyan Sistemi Uygulanacak
Yeni düzenleme kapsamında, nakit işlemlere dair açıklama ve belge gereksinimleri işlem tutarına göre üç farklı kademede ele alınıyor:
-
200 bin Türk lirası ile 2 milyon Türk lirası arasında gerçekleşen işlemlerde, işlem mahiyetinin açık şekilde belirtilmesi ve en az 20 karakterlik bir açıklama girilmesi zorunlu tutuluyor.
-
2 milyon Türk lirası ile 20 milyon Türk lirası arasında yer alan nakit işlemlerde, işlem açıklamasına ek olarak Nakit Beyan Formu’nun doldurulması ve müşterinin onayının alınması gerekiyor.
-
20 milyon Türk lirasını aşan işlemlerde ise işlem kaynağının beyan edilmesi, Nakit Beyan Formu’nun ayrıntılı şekilde doldurulması ve işlemin dayanağı olan belgelerin saklanması şart koşuluyor.
Beyan Süreci ve Onay Mekanizması
Nakit Beyan Formu’nun geçerlilik kazanması için, işlemi gerçekleştiren kişinin açık onayı isteniyor. Bu onay; imzalı dekont ile fiziksel olarak verilebildiği gibi, mobil bankacılık, kısa mesaj doğrulama veya telefon bankacılığı üzerinden de sağlanabiliyor. Böylece hem müşteri bilgileri korunmuş oluyor hem de işlemlerin izlenebilirliği güçleniyor.
İşlem Mahiyeti Başlıkları ve Açıklama Zorunluluğu
Tebliğ kapsamında işlem türleri daha ayrıntılı başlıklarla sınıflandırılıyor. “Gayrimenkul alım ödemesi”, “motorlu taşıt alımı”, “vergi ödemesi”, “borç ödeme” gibi yeni işlem mahiyeti başlıkları, açıklama yazımında asgari standart olarak belirlendi. Bankacılık sistemleri, kullanıcılarına bu başlıklar üzerinden işlem tanımı yapmaları için hazır seçenekler sunmakla yükümlü olacak.
EFT ve havale gibi elektronik transferlerde de benzer uygulamalar geçerli olacak. Müşteriler, standart başlıklar dışında “Diğer” gibi genel geçer seçenekleri tercih ettiğinde, işlem açıklamasında en az 20 karakterlik özgün bir tanım yapmakla yükümlü olacak.
Belge Saklama Yükümlülüğü ve Süresi
Finansal kuruluşlar, bu tebliğle birlikte 5559 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi doğrultusunda işlem belgelerini en az 8 yıl boyunca muhafaza etmekle yükümlü olacak. Bu süre zarfında ilgili bilgi ve belgeler, gerekli durumlarda yetkili makamlara sunulmak üzere saklanacak.
Yürürlük Takvimi ve Görüş Süreci
Tebliğin resmi olarak yürürlüğe girmesi 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla planlanıyor. Mevzuat taslağına ilişkin görüşler, Mali Suçları Araştırma Kurulu’na yazılı olarak iletilebiliyor. Kurumlar ve sektörel paydaşlar, düzenlemeye dair önerilerini ve değerlendirmelerini bu süreçte sunabiliyor.
MASAK’ın yeni tebliği, finansal işlemlerde şeffaflığı artırmayı ve kayıt dışı ekonomiye karşı daha güçlü bir denetim mekanizması kurmayı hedefliyor. Özellikle yüksek tutarlı nakit hareketlerine dair açıklama zorunluluğu, hem izlenebilirlik hem de regülasyon uyumu açısından kurumlara yeni sorumluluklar getiriyor. Bu adım, finansal sistemin daha güvenilir, denetlenebilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması açısından önemli bir dönüm noktası olabilir.
