Garanti BBVA ve TURMEPA iş birliğiyle yürütülen Mavi Nefes Projesi, 1 Mart Dünya Deniz Çayırları Günü’nde ulaşılan somut sonuçları kamuoyuyla paylaştı. Göcek’te ekilen deniz çayırı sayısı 14 bine ulaşırken, alanlar “oksijen üretim noktası” olarak işaret şamandıralarıyla koruma altına alındı. Proje, bilim temelli restorasyon yaklaşımıyla Türkiye’nin farklı bölgelerinde deniz ekosistemlerini güçlendirmeyi sürdürüyor.
Göcek’te 14 Bin Deniz Çayırı Ekimi
Garanti BBVA ve DenizTemiz Derneği/TURMEPA iş birliğiyle 2021’den bu yana devam eden Mavi Nefes Projesi, deniz çayırlarının korunmasını ana odak alanı olarak konumlandırıyor. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında bugüne kadar 14 bin deniz çayırı fidesi ekildi. Canlılık oranı yüzde 70’in üzerinde seyrediyor.
2025 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen süreçte, Göcek’teki ekim alanları “oksijen üretim noktası” olarak işaretlendi. Bu alanlar, denizlerin karbon yutak kapasitesini artıran ve oksijen üretimini destekleyen doğal ekosistem merkezleri olarak korunuyor.
Deniz çayırları; karbon tutumu, biyolojik çeşitliliğin korunması ve kıyı erozyonunun azaltılması açısından kritik bir rol üstleniyor. Bir kilometrekarelik deniz çayırı alanı, yaklaşık 1.000 kişinin yıllık oksijen ihtiyacını karşılayabiliyor.
Marmara’da Müsilaja Karşı Bilimsel Müdahale
Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi kapsamında, Prens Adaları çevresinde müsilajın deniz altı habitatları üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik saha çalışmaları başlatıldı. Proje çerçevesinde geliştirilen ve Venturi sistemiyle çalışan yenilikçi temizleme cihazı sahada test ediliyor.
Hava basıncı prensibiyle çalışan sistem, müsilajı mercanlar, algler ve deniz çayırları üzerinden hassas ekosisteme zarar vermeden uzaklaştırmayı hedefliyor. Amaç, Marmara Denizi’nin ekolojik dayanıklılığını artıracak bilim temelli ve ölçülebilir çözümler geliştirmek.
Türkiye’de Bir İlk: 2.000 Yaşında Deniz Çayırı
Göcek Kızılada açıklarında yapılan bilimsel analizler sonucunda yaklaşık 2.000 yaşında bir deniz çayırı tespit edildi. Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen yaş tayini çalışması, deniz araştırmaları açısından önemli bir kilometre taşı niteliği taşıyor. Elde edilen veri, bölgede yürütülen restorasyon çalışmalarının uzun vadeli planlamasında referans kabul ediliyor.
20 Bin Deniz Çayırı Hedefi
Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, sürdürülebilirliği iş stratejisinin merkezine konumlandırdıklarını vurgulayarak, Göcek’te ulaşılan 14 bin ekimin ardından yeni hedefin 20 bin deniz çayırına ulaşmak olduğunu açıkladı.
TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu ise deniz çayırlarının iklim kriziyle mücadelede güçlü doğal müttefikler arasında yer aldığını belirterek, bilimsel veriler ışığında yürütülen koruma ve restorasyon çalışmalarının gelecek nesiller için kritik önem taşıdığını ifade etti.
Mavi Nefes’in Çok Boyutlu Etkisi
2021’de Marmara Denizi’ndeki müsilaj krizine yanıt olarak başlatılan Mavi Nefes Projesi; Göcek, Saros, Prens Adaları ve Van Gölü’nde atık toplama, biyoçeşitlilik haritalaması, restorasyon ve eğitim programlarıyla geniş bir etki alanı oluşturdu. Proje, deniz altı yaşamını onaran ve ölçülebilir çıktılar üreten uzun vadeli bir çevresel dönüşüm modeli sunuyor.
Finans sektörü uzun süredir sürdürülebilirlik başlığını kredi portföyleri ve karbon finansmanı üzerinden ele alıyordu. Garanti BBVA’nın TURMEPA ile yürüttüğü Mavi Nefes Projesi ise finansal kurumların doğrudan ekosistem restorasyonuna yatırım yapabileceğini gösteriyor. Deniz çayırlarının karbon yutak kapasitesi, bankacılık sektörünün iklim stratejileri açısından somut ve ölçülebilir bir gösterge sunuyor. 14 bin ekim ve 20 bin hedefi, sürdürülebilirlik söylemini saha verileriyle destekleyen bir yaklaşım ortaya koyuyor. Bu model, Türkiye’de finans sektörü için çevresel etki yatırımlarında yeni bir referans çerçevesi oluşturabilir.
