Visit Sponsor

Yazı: 13:43 Fintekler

Finansal hizmetlerde otonom yapay zeka dönemi hızlanıyor

PwC ve Microsoft’un çalışmasına göre agentic AI, bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasalarında uyum, risk yönetimi ve müşteri deneyimini yeniden şekillendiriyor.

PwC ve Microsoft iş birliğiyle hazırlanan “Unlocking Tomorrow: Agentic AI for Financial Services” çalışması, finansal hizmetlerde agentic AI kullanımının bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasalarında çalışma modellerini yeniden şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Çalışmaya göre otonom yapay zeka ajanları; uyum süreçlerinden müşteri deneyimine, dolandırıcılık tespitinden kredi operasyonlarına kadar sektörün en kritik başlıklarında yeni bir verimlilik alanı açıyor.

Agentic AI finans sektöründe yeni aşamayı temsil ediyor

Finansal hizmetler sektörü, makroekonomik belirsizlikler, artan uyum gereklilikleri, yükselen dolandırıcılık riskleri, değişen müşteri beklentileri ve yaşlanan iş gücüyle aynı anda mücadele ediyor. PwC’nin 2025 Küresel Uyum Araştırması’na göre finansal hizmetler sektöründeki katılımcıların yüzde 90’ı uyum gerekliliklerinin daha karmaşık hale geldiğini belirtiyor. Katılımcıların yüzde 84’ü ise uyum ve işlem izleme süreçlerini otomatikleştirmek ve optimize etmek için teknolojiye yöneliyor.

Agentic AI, geleneksel analitik ve üretken yapay zeka uygulamalarından farklı olarak yalnızca içerik üretmeye ya da tekil görevleri tamamlamaya odaklanmıyor. Yapay zeka ajanları; veri kaynaklarına erişebiliyor, çok adımlı süreçleri yürütebiliyor, farklı sistemler arasında koordinasyon sağlayabiliyor ve insan gözetimi altında aksiyon alabiliyor. Bu nedenle finansal kuruluşlar için agentic AI, operasyonel otomasyonun ötesine geçen daha bütünleşik bir çalışma modeli sunuyor.

PwC’nin finansal hizmetler yöneticileriyle gerçekleştirdiği 2025 tarihli araştırmaya göre katılımcıların yüzde 30’u, agentic AI’ı 2026 için en önemli yatırım önceliklerinden biri olarak görüyor. Bu veri, finans sektöründe yapay zeka yatırımlarının artık deneysel projelerden çıkarak stratejik dönüşüm gündemine taşındığını gösteriyor.

Bankacılıkta müşteri kabulü ve risk izleme dönüşüyor

Çalışmaya göre bankacılıkta agentic AI’ın kısa vadede en fazla değer yaratabileceği alanlar; finansal suçlarla mücadele, regülasyon süreçleri, müşteri etkileşimi, kişiselleştirme ve kredi tahsis operasyonları olarak öne çıkıyor.

Müşteri kabulü ve Müşterini Tanı süreçlerinde yapay zeka ajanları; belge toplama, doğrulama, kaynak varlık dokümantasyonu hazırlama ve onboarding adımlarını hızlandırabiliyor. Raporda yer verilen örneklerden birinde, büyük bir Asya bankasının kaynak varlık notu hazırlama süresini yaklaşık 10 günden 1 saate indirdiği belirtiliyor. Nihai doğrulama ise ilişki yöneticileri tarafından yapılıyor.

Finansal suçlarla mücadelede agentic AI; kanıt toplama, vaka özeti hazırlama, politika kurallarını uygulama ve gerekli durumlarda insan incelemesini tetikleme gibi süreçleri de koordine edebiliyor. Bu yapı, işlem izleme ve dolandırıcılık tespitinde yanlış pozitiflerin azaltılmasına ve denetim izlerinin korunmasına katkı sağlayabiliyor.

Bankacılıkta dolandırıcılıktan kaynaklanan küresel kayıpların 2030 yılına kadar 58 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu tablo, yapay zeka destekli risk izleme, işlem analizi ve dolandırıcılık tespiti çözümlerine duyulan ihtiyacı daha görünür hale getiriyor.

Sigortacılıkta hasar ve risk yönetimi yeniden şekilleniyor

Sigorta sektöründe agentic AI; risk değerlendirme, hasar yönetimi, dolandırıcılık tespiti, müşteri hizmetleri ve iş gücü dayanıklılığı alanlarında güçlü bir dönüşüm potansiyeli taşıyor. Yapay zeka ajanları, başvuru belgeleri, geçmiş poliçe ve hasar verileri ile dış kaynaklardan gelen bilgileri düzenleyerek yapılandırılmış risk dosyaları oluşturabiliyor.

Hasar yönetiminde ise agentic AI, hasar ihbarından ödeme başlatma aşamasına kadar kanıt toplama, poliçe bilgisini doğrulama, tutarsızlıkları tespit etme ve vaka değerlendirmesi oluşturma gibi görevlerde kullanılabiliyor. İnsan desteği gereken dosyalarda temel bilgileri öne çıkararak inceleme süresini kısaltabiliyor.

Dolandırıcılık tespitinde çoklu ajan sistemleri; davranışsal sinyaller, poliçe geçmişi, hasar sahibinin beyanları, belge doğruluğu ve farklı vakalar arasındaki örüntüleri birlikte analiz edebiliyor. Bu yaklaşım, daha ince anomali sinyallerinin tespit edilmesine katkı sağlayabiliyor.

PwC AI Agent Survey sonuçlarına göre agentic AI kullanan kurumların yüzde 54’ü müşteri deneyiminde iyileşme gördüğünü belirtiyor. Şirketlerin yüzde 57’si ise müşteri hizmetlerinde yapay zeka ajanlarını kullanıyor ya da yakın dönemde kullanmayı planlıyor.

Sermaye piyasalarında analiz süresi kısalıyor

Sermaye piyasaları ve özel sermaye tarafında agentic AI; araştırma, analitik, durum tespiti, portföy analizi, risk yönetimi, likidite izleme ve uyum süreçlerinde öne çıkıyor. Farklı veri kaynaklarının kısa sürede sentezlenmesi gereken bu alanlar, çoklu ajan orkestrasyonu için güçlü bir kullanım zemini sunuyor.

Rapora göre agentic AI, yatırım araştırmalarında günler sürebilen analitik iş akışlarını dakikalar içinde yürütülebilen süreçlere dönüştürebiliyor. Yapay zeka ajanları; finansal tabloları, finansal sonuç toplantısı kayıtlarını, piyasa haberlerini ve alternatif veri kaynaklarını analiz ederek yapılandırılmış taslaklar oluşturabiliyor.

Böylece analistler ve portföy yöneticileri manuel veri işleme yerine değerlendirme, senaryo analizi ve stratejik karar alma süreçlerine daha fazla odaklanabiliyor. Özel sermaye tarafında ise veri odası incelemeleri, kontrol listesi yönetimi ve risk işaretleme gibi zaman alan süreçler daha hızlı ve izlenebilir hale geliyor.

Yönetişim yapay zeka yatırımlarının merkezine yerleşiyor

PwC Türkiye Finansal Hizmetler Lideri Talar Gül, çalışmanın yapay zekanın finansal hizmetlerde verimlilik sağlayan bir teknoloji yatırımının ötesine geçtiğini ve kurumların çalışma modelini yeniden şekillendiren stratejik bir dönüşüm alanına dönüştüğünü belirtiyor. Gül, bu dönüşümün sürdürülebilir olması için güçlü veri altyapısı, güven temelli yönetişim yaklaşımı, sorumlu yapay zeka prensipleri ve insan gözetiminin kritik önem taşıdığını vurguluyor.

PwC Türkiye Yönetim Danışmanlığı Hizmetleri Lideri Cem Aracı ise kurumsal yazılım anlayışında önemli bir kırılmaya dikkat çekiyor. Aracı’ya göre kullanıcıların ekranlar arasında işlem yaptığı geleneksel model, yerini görev tanımlayan, sonuçları değerlendiren ve dijital ajanlarla birlikte çalışan yeni bir modele bırakıyor.

Finansal hizmetler gibi yoğun regülasyonlu sektörlerde hız kadar güven de belirleyici hale geliyor. Avrupa Birliği’nin AI Act düzenlemesi, DORA ve GDPR gibi çerçeveleri; açıklanabilirlik, izlenebilirlik ve veri güvenliği başlıklarını daha kritik hale getiriyor. Bu nedenle yapay zeka yatırımlarında yönetişim, teknolojinin tasarım aşamasından itibaren ele alınması gereken temel unsur olarak öne çıkıyor.

Agentic AI’ın finansal hizmetlerde hız kazanması, bankacılık ve sigortacılık başta olmak üzere sektörün iş yapış biçiminde daha derin bir kırılmaya işaret ediyor. Önceki yapay zeka dalgası ağırlıklı olarak verimlilik, otomasyon ve içerik üretimiyle sınırlı bir etki yaratırken, otonom yapay zeka ajanları artık süreçlerin kendisini tasarlayan, takip eden ve insan gözetimiyle aksiyona taşıyan bir yapıya dönüşüyor. Bu durum fintek ekosistemi için önemli bir fırsat alanı yaratıyor. KYC, AML, kredi skorlama, hasar analitiği, müşteri hizmetleri ve portföy izleme gibi başlıklar, yeni nesil regtech ve insurtech çözümlerinin büyüme alanına dönüşebilir. Ancak finans sektöründe agentic AI’ın başarısı yalnızca teknik kapasiteyle ölçülmeyecek. Veri kalitesi, model açıklanabilirliği, denetim izi, regülasyon uyumu ve insan gözetimi bu dönüşümün gerçek değerini belirleyecek. Türkiye’de finansal kuruluşlar için en kritik konu, pilot projelerden kurum genelinde ölçeklenebilir yapılara geçerken güveni ve verimliliği aynı anda yönetebilmek olacak.

Kapat