Fiba Grubu, bakım emeği ve zihinsel iş yükünün eşitsiz dağılımına dikkat çekmek amacıyla yürüttüğü “Yük Olmasın” projesi kapsamında farkındalık çalışmalarını sürdürüyor. Grup, 29 Şubat Eşit Bakım Emeği Günü ile 8 Mart Dünya Kadınlar Günü arasında İstanbul’un farklı noktalarında gerçekleştireceği enstalasyonlarla konuyu kamusal alana taşıyor.
Bakım emeği ve zihinsel iş yükünün günlük hayat içinde görünmez kaldığına işaret eden proje, sorumlulukların eşit paylaşılmasının önemini vurguluyor. Fiba Grubu Kurumsal İletişim Direktörü Aylin Kurt Ganiç, söz konusu eşitsizliğin yalnızca bireysel bir mesele olarak ele alınamayacağını, ekonomik ve sosyal kalkınma perspektifiyle değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Eşitsizliği Görünür Kılan Labirent
26 Şubat – 1 Mart tarihleri arasında Terminal İstanbul’da kurulacak dev labirent, ziyaretçileri üstlendikleri sorumlulukları sorgulamaya davet edecek. Katılımcılar, labirent duvarlarında yer alan görevleri ne ölçüde taşıdıklarını ve ne kadarını paylaştıklarını değerlendirerek çıkışa ulaşacak. Enstalasyon, bakım emeği ve zihinsel iş yüküne ilişkin veriler eşliğinde ziyaretçilere “Taşıdığın yükün farkında mısın?” sorusunu yöneltiyor.
“Bir Kadının Kaç Şapkası Var?”
Mecidiyeköy Metro İstasyonu’nda 28 Şubat – 6 Mart tarihleri arasında sergilenecek bir diğer enstalasyon, kadınların günlük hayatta üstlendiği çoklu rolleri sembolik olarak “şapkalar” üzerinden anlatıyor. Ebeveynlik, eş, aşçı, hemşire ve veli gibi roller üzerinden bakım emeğinin görünürlüğü artırılıyor. Ziyaretçilere yöneltilen soru ise net: “Bir kadının kaç şapkası var?”
Mağaza Önünde Görünmeyen Yükler
28 Şubat – 8 Mart tarihleri arasında Marks&Spencer Bağdat Caddesi mağazası önünde konumlandırılacak tasarım, günlük işlerin birikerek nasıl görünmeyen yüklere dönüştüğünü anlatıyor. Enstalasyon, zihinsel iş yükünün somut karşılığını kamusal alanda görünür kılmayı amaçlıyor.
Araştırma Verileri Çarpıcı
Fiba Grubu’nun Özyeğin Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirdiği “Bakım Emeği ve Zihinsel İş Yükünün Beyaz Yakalı Çalışanlar Üzerindeki Etkisi Araştırması”, konunun iş hayatındaki yansımalarını ortaya koyuyor. Kadınların yüzde 31’i, hayatlarının bir döneminde bakım emeği ve zihinsel iş yükü nedeniyle işinden ayrıldığını belirtiyor. Evli ve çocuklu kadınların yüzde 14,53’ü ise en az bir kez terfi teklifini bu nedenle geri çevirdiğini ifade ediyor.
Araştırmaya katılanların yüzde 85,26’sı, bakım emeği ve zihinsel iş yüküne odaklanan iş yeri politikalarının iş tercihlerine ve motivasyonlarına olumlu katkı sunduğunu düşünüyor. Bu tablo, kurum içi farkındalık çalışmalarının önemini güçlendiriyor.
Bakım emeği ve zihinsel iş yükü başlığı, iş gücü piyasasında kadınların konumunu doğrudan etkileyen yapısal bir mesele olarak öne çıkıyor. OECD verileri, Türkiye’de kadınların erkeklere kıyasla 3,5 kat daha fazla ücretsiz iş üstlendiğini ortaya koyuyor. Bu durum, zaman yoksulluğu ve kariyer kırılmaları gibi sonuçlar doğuruyor. Fiba Grubu’nun projeyi kamusal alan enstalasyonlarıyla görünür hale getirmesi, kurumsal sosyal sorumluluk yaklaşımını deneyim odaklı bir modele taşıyor. Araştırma verileri, bakım emeği eşitsizliğinin yalnızca bireysel yaşamla sınırlı kalmadığını; iş gücü verimliliği, terfi süreçleri ve ekonomik katılım üzerinde belirleyici etkiler yarattığını gösteriyor. İş dünyasında kapsayıcılık politikalarının güçlenmesi ve bakım sorumluluklarının dengeli paylaşımı, uzun vadede hem şirket performansı hem de toplumsal kalkınma açısından kritik bir alan olmaya devam edecek.
