Avrupa Merkez Bankası, tokenize varlık işlemlerinin merkez bankası parasıyla sonuçlandırılmasını sağlayan Pontes altyapısını 21 Eylül 2026 itibarıyla devreye aldı. Eurosystem’in yeni çözümü, dağıtık defter teknolojisi tabanlı piyasa platformlarını TARGET hizmetlerine bağlayarak toptan finans piyasalarındaki tokenize varlık işlemlerinin nakit ayağının merkez bankası parasıyla tamamlanmasını sağlıyor.
Pontes’in canlıya alınmasıyla Avrupa’da tokenize finans altyapısı test aşamasından operasyonel kullanıma geçti. İlk katılımcılar arasında Deutsche Bank, Santander, Société Générale, DZ Bank, Deka Bank ve European Investment Bank gibi finans kuruluşları bulunurken, Clearstream, Axiology, Cashlink ve SWIAT da ilk DLT platform operatörleri arasında yer aldı.
ECB Başkanı Christine Lagarde, Pontes’in lansmanıyla ilgili olarak Eurosystem’in dijital çağda daha entegre, yenilikçi ve dayanıklı bir Avrupa finans piyasası oluşturmayı hedeflediğini belirtti. ECB Yönetim Kurulu Üyesi Piero Cipollone ise Pontes’in tokenize finans ekosistemine merkez bankası parasının istikrarını ve güvenini taşıyacağını vurguladı.
Tokenize Varlıkların Nakit Ayağı TARGET’a Bağlanıyor
Pontes’in temel işlevi, blockchain veya diğer DLT altyapılarında gerçekleştirilen tokenize varlık işlemlerinin para tarafını Eurosystem’in mevcut ödeme altyapısıyla buluşturmak.
DLT platformunda gerçekleştirilen bir menkul kıymet işleminin nakit ayağı Pontes aracılığıyla TARGET hizmetlerine bağlanıyor ve nihai ödeme merkez bankası parasıyla gerçekleştiriliyor. ECB böylece tokenize finans piyasalarının özel dijital ödeme araçlarına bağımlı kalmadan, mevcut finansal sistemin en güvenli ödeme varlıklarından biri üzerinden işlem yapabilmesini hedefliyor.
Pontes, Eurosystem’in 2024 yılında gerçekleştirdiği DLT testlerinin ardından geliştirildi. Testlere katılan kamu ve özel sektör kuruluşlarının, tokenize piyasaların yaygınlaşması için risksiz bir ödeme varlığına erişimin önemli olduğunu belirtmesi yeni altyapının geliştirilmesinde etkili oldu.
Deutsche Bank Santander Ve Clearstream İlk Kullanıcılar Arasında
Pontes’in ilk aşamasına geniş bir banka ve piyasa altyapısı grubu katılıyor.
ABANCA, BayernLB, Caisse des Dépôts et Consignations, Cecabank, Deutsche Bank, Deka Bank, DZ Bank, European Investment Bank, KfW, Memo Bank, NRW.BANK, Santander ve Société Générale ilk piyasa katılımcıları arasında bulunuyor.
Clearstream ise Axiology, Cashlink ve SWIAT ile birlikte sisteme bağlanan ilk DLT piyasa operatörleri arasında yer alıyor. Deutsche Bundesbank da piyasa katılımcısı olarak sisteme dahil edildi.
ECB, ilk grubun onboarding sürecini tamamladığını ve Pontes’i hemen kullanmaya hazır olduğunu açıklarken, başka finans kuruluşlarının da önümüzdeki aylarda sisteme bağlanacağını bildirdi.
ECB Kendi Fonlarıyla Tokenize Menkul Kıymet Alacak
ECB aynı gün tokenize menkul kıymetlere doğrudan yatırım yapmak için hazırlıklara başladığını da duyurdu.
Merkez bankası, kendi fonlarının küçük bir bölümünü euro cinsinden, yüksek kredi kalitesine sahip tokenize menkul kıymetlere ayırmayı planlıyor. İlk yatırımlar euro bölgesi merkezi ve bölgesel hükümetleri, kamu kurumları ile Avrupa’daki uluslarüstü kuruluşlar tarafından ihraç edilen menkul kıymetlere odaklanacak. Bu işlemlerin takası da Pontes üzerinden merkez bankası parasıyla gerçekleştirilecek.
Reuters’ın aktardığına göre ECB’nin söz konusu kendi fon portföyünün büyüklüğü yaklaşık 23 milyar euro seviyesinde bulunuyor. ECB bu portföyün yalnızca küçük bir bölümünü tokenize menkul kıymetlere yönlendirmeyi planlıyor.
ECB, doğrudan yatırım yaparak işlem gerçekleştirme, takas, sistemler ve portföy yönetimi dahil tokenize menkul kıymetlerin tüm yaşam döngüsü hakkında uygulamalı deneyim kazanmayı amaçlıyor.
Pontes Dijital Euro Projesinden Farklı
Pontes, tüketicilere yönelik geliştirilen retail dijital euro projesiyle aynı yapı değil.
Sistem wholesale, yani bankalar ve finansal piyasa kuruluşları arasındaki tokenize varlık işlemlerine yönelik bir altyapı olarak tasarlandı. Amacı bireylerin kullanacağı yeni bir ödeme aracı oluşturmak yerine, DLT tabanlı finans piyasalarının mevcut merkez bankası parasına erişimini sağlamak.
ECB, Pontes’in özelliklerini ve çalışma saatlerini aşamalı olarak genişletecek. Sistemin tam kapsamlı uygulamasının 2028’e kadar tamamlanması bekleniyor. Eurosystem ayrıca Appia projesiyle Avrupa’da daha uzun vadeli ve bütünleşik tokenize finans ekosisteminin nasıl kurulabileceğine yönelik çalışmalar yürütüyor.
Avrupa Tokenize Finansta Pilot Aşamayı Geride Bırakıyor
Pontes’in devreye alınması, Avrupa’nın tokenize finans stratejisinde önemli bir eşik oluşturuyor. DLT tabanlı finansal piyasaların yaygınlaşmasındaki temel sorunlardan biri, tokenize varlığın blockchain üzerinde hareket ederken işlemin para tarafının hangi güvenilir ödeme varlığıyla tamamlanacağıydı. Pontes bu iki dünyayı doğrudan birbirine bağlıyor.
Deutsche Bank, Santander ve Clearstream gibi büyük oyuncuların ilk aşamada sisteme dahil olması, çözümün yalnızca deneysel bir merkez bankası projesi olarak kalmadığını gösteriyor. ECB’nin kendi fonlarıyla tokenize menkul kıymet işlemleri gerçekleştirmeye hazırlanması da merkez bankasının teknolojiyi yalnızca düzenleyici veya altyapı sağlayıcı olarak izlemek yerine doğrudan piyasa katılımcısı olarak deneyimleyeceği yeni bir döneme işaret ediyor.
