Allianz’ın yayımladığı Küresel Varlık Raporu 2025, dünya genelinde hane halklarının finansal varlıklarında rekor artış yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre, 2024 yılında küresel varlıklar %8,7 büyüyerek 269 trilyon Euro’ya ulaştı. Ancak Türkiye, yüksek enflasyonun etkisiyle bu büyümeden olumsuz etkilendi. Türk hane halklarının finansal varlıkları nominalde %45,8 artış gösterse de enflasyondan arındırıldığında %8 geriledi. Bu tablo Türkiye’yi kişi başı servette 46. sırada sabit tuttu.
ABD lider, Avrupa geride kaldı
Rapor, küresel büyümenin büyük ölçüde ABD’den kaynaklandığını gösteriyor. 2024 yılında gerçekleşen toplam varlık artışının yarısı ABD’de yaşanırken, Çin %20, Batı Avrupa %12’lik pay aldı. Bu durum, özellikle Batı Avrupa ve Japonya’nın küresel artış ortalamasının gerisinde kaldığını ortaya koydu.
Türkiye, tasarruf davranışında Almanya’ya benziyor
Türkiye’de tasarruf sahiplerinin portföylerinin %30’u menkul kıymetlerden, %9’u sigorta ve emeklilik gelirlerinden, %58’i ise banka mevduatlarından oluşuyor. Allianz raporu, Türkiye’nin portföy yapısının Almanya ile benzerlik gösterdiğini belirtiyor. Tasarruf çabaları yüksek olmasına rağmen, değer artışlarının katkısı sınırlı kalıyor. Bu nedenle Türkiye’de reel büyüme sağlanamıyor.
Yatırım fonlarına yönelim arttı
2024’te Türk yatırımcıların en çok tercih ettiği ürünler yatırım fonları oldu. Menkul kıymet varlıkları %75,5, sigorta ve emeklilik tasarrufları %67,2 artış gösterdi. Buna karşın banka mevduatları yalnızca %31 büyüdü. ETF gibi fonlara yapılan yatırımların artması, bireysel yatırımcıların daha bilinçli portföy çeşitlendirmesi arayışında olduğunu gösteriyor.
Borç oranı bölgenin en düşüğü
Türkiye’de yükümlülüklerdeki artış %49’a gerilese de, borç oranı GSYH’ye kıyasla %11 seviyesinde kaldı. Bu oran, bölgedeki en düşük borçluluk düzeylerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Allianz’ın raporu, Türkiye’nin yüksek enflasyon baskısı altında finansal varlık artışını sürdüremediğini gösteriyor. Nominal büyüme oranları dikkat çekici olsa da reel küçülme, hane halklarının servetini eriten en kritik unsur. Türkiye’nin 46. sırada sabit kalması, yalnızca küresel sıralamadaki yerini koruduğunu değil, aynı zamanda potansiyelini yeterince ortaya koyamadığını da gösteriyor. Tasarrufların ağırlıklı olarak banka mevduatlarında tutulması, yatırım fonu yönelimine rağmen portföylerin hâlâ sınırlı çeşitlilikte olduğunu ortaya koyuyor. Bu tablo, Türkiye’de finansal okuryazarlık ve uzun vadeli yatırım araçlarının geliştirilmesinin önemini bir kez daha öne çıkarıyor.
