Yaz sezonu devam ederken, seyahat edenler artık sadece trafik sıkışıklığı veya geç uçuşlarla değil, yapay zekâ (AI) tabanlı faturalandırma sistemlerinin getirdiği yeni bir riskle de karşı karşıya. Araç kiralama şirketlerinden otellere kadar birçok işletme, yapay zekâyı hasar tespiti ve kural ihlali denetimi için kullanmaya başladı. Ancak bu sistemler, kimi zaman insan gözetimi olmadan otomatik cezalarla sonuçlanabiliyor.
Hertz, AI ile Hasar Tespiti Yapıyor
Hertz, sahibi olduğu Dollar ve Thrifty markalarıyla birlikte, araç iade süreçlerinde yapay zekâ destekli hasar tarama sistemlerini kullanmaya başladı. New York Times’a göre, Hertz’ten araç kiralayan bir çift, Atlanta Hartsfield-Jackson Uluslararası Havalimanı’nda arabayı iade ettiğinde, bir çalışan aracı sorunsuz kabul etti. Ancak daha sonra yapay zekâ bir göçük tespit ederek çifte 195 dolar (80 dolar hasar + 115 dolar işlem ücreti) fatura çıkardı.
Aynı sistemin şu anda Newark, Charlotte Douglas, Phoenix Sky Harbor, Tampa ve Houston George Bush havalimanlarında da kullanıldığı belirtiliyor. Öte yandan, Sixt gibi Avrupa merkezli firmalar da benzer uygulamaları benimserken, Enterprise Mobility (Enterprise, National, Alamo) henüz bu sistemi kullanmadığını açıkladı. Avis Budget Group ise sistemin denendiğini fakat hâlâ insan gözetiminin ön planda olduğunu ifade etti.
“Karar Süreci İnsanlarda Kalıyor”
Sixt tarafından yapılan açıklamada, “Müşterilerimiz şeffaflığı önemsiyor, biz de bunu ciddiye alıyoruz. Bu nedenle bazı lokasyonlarda (özellikle havalimanlarında), araçlar kiralama öncesi ve sonrası fotoğraflanıyor ve bu görseller müşterilerle paylaşılıyor. İleri teknoloji bize yardımcı olsa da, hasar kararları her zaman eğitimli personelimiz tarafından veriliyor.” ifadelerine yer verildi.
Yapay zekâ ile araç hasarı taraması sunan teknoloji şirketi Click-ins, sistemlerinin sigorta şirketleri, araç müzayede platformları ve filo yönetim şirketleri tarafından hasar tespiti, otomatik hasar işlemi yönetimi ve anlaşmazlıkları önlemek amacıyla kullanıldığını belirtiyor. Bu alanda öne çıkan diğer teknoloji sağlayıcılar arasında UVEye (Hertz’in çözüm ortağı), CCC Intelligent Solutions, Tractable, Solera ve Snapsheet bulunuyor.
Oteller de AI Tabanlı Denetime Geçiyor
Yapay zekânın seyahat ekosistemindeki etkisi sadece araç kiralama ile sınırlı değil. Oteller de benzer uygulamalara yöneliyor. HotelTechReport.com kurucu ortağı Jordan Hollander, CNBC’ye yaptığı açıklamada birçok otelin hava kalitesi sensörleriyle sigara veya elektronik sigara kullanımını tespit ederek ceza kestiğini belirtti.
Ancak sistem her zaman doğru çalışmıyor. Hollander, “Bazı durumlarda yalnızca saç kurutma makinesi veya sprey kullanımı bile sistem tarafından ihlal olarak algılanabiliyor ve konuklara 500 dolara varan ceza kesilebiliyor” diyerek uyarıda bulundu.
“Bir algoritmaya dayanarak misafirlere otomatik fatura kesmek, ciddi müşteri tepkilerine neden olabilir. Müşteri neden ücretlendirildiğini anlayamazsa ya da doğrulama süreci yeterince şeffaf değilse, bu güven krizi yaratır.” dedi.
Yapay zekâ sistemlerinin seyahat endüstrisine entegrasyonu hız kazanırken, otomatik faturalandırma mekanizmalarının denetimsiz kullanımı ciddi müşteri memnuniyetsizliklerine yol açabilir. Hasar tespitinden kural ihlallerine kadar birçok alanda dijital çözümler verimlilik sağlasa da, karar mekanizmalarının insan kontrolünde kalması, tüketici güveninin korunması açısından kritik önem taşıyor. Özellikle tatil döneminde yaşanabilecek bu tür otomatik cezalar, markaların dijital dönüşümünü desteklemek yerine zedeleyebilir. Sektörün, yapay zekânın sağladığı kolaylıkla etik sınırları dengeleyerek ilerlemesi gerekiyor.
