Yatırımcılar Google’ın geleceğine ilişkin bir değerlendirme toplantısı düzenledi.
1998 yılında arama motoru devrimini başlatan Google, Yahoo’nun egemenliğine meydan okuyarak kısa sürede pazar liderliğini ele geçirmişti. 1999 sonunda yüzde 60’lık pazar payına ulaşan Google, bugün hâlâ aramanın yüzde 80’ine hükmediyor. Ancak Statista verilerine göre Yahoo’nun payı yalnızca yüzde 3. Şimdi ise benzer bir yol ayrımında, bu kez yapay zekâ temelli arama teknolojileri karşısında pozisyonunu korumaya çalışıyor.
Yapay zekâ destekli sohbet botları, klasik arama alışkanlıklarını hızla dönüştürüyor. Digital analytics şirketi Similarweb’in verilerine göre, OpenAI’nin yalnızca üç yıllık geçmişi olan ChatGPT’si Mayıs itibarıyla üretken yapay zekâ pazarının yüzde 80.1’ini elinde tutuyor. Google ise üçüncü sırada ve yalnızca yüzde 5.6’lık bir paya sahip. Bu tablo, Google’ın içinde bulunduğu fırsatlarla birlikte yükselen riskleri de işaret ediyor.
Asıl soru şu: Google kendini yeniden keşfedip zirvede kalabilecek mi? Yoksa Yahoo’nun yaşadığı düşüşü mü paylaşacak?
Bu ay Bank of America Global Research, Google’ın geleceğine ilişkin boğa ve ayı senaryolarının tartışıldığı, 200’ün üzerinde yatırımcının katıldığı bir değerlendirme toplantısı düzenledi.
“Genel olarak hisse senedine dair duygu karışıktı; pazar payı kaybı, gelir modeli zorlukları ve Apple’ın Adalet Bakanlığı davası sonrasındaki tutumuna dair endişeler dile getirildi. Ancak yine de hisseyi olumlu gören ciddi bir kesim vardı,” ifadelerine yer verildi.
Boğaların Savunması:
-
“Google, Gmail, Haritalar, Android ve diğer ürünler aracılığıyla birinci elden veri toplama gücüne sahip. Bu, yapay zekâ modelleri birbirine benzer hale geldikçe önemli bir avantaj sağlıyor.”
-
“Google, kullanıcıların arama sorgularına göre neyi satın alabileceklerini ya da neye tepki vereceklerini çok iyi biliyor. Bu öngörü, reklamverenler ve içerik sağlayıcılarla olan güçlü ilişkileriyle birleşince kullanıcı etkileşimlerinden daha fazla gelir elde etmesini sağlıyor. Buna karşılık, yapay zekâ girişimleri genellikle web’den veri kazımak zorunda. Google’ın kalite verisine ve reklam ağına sahip değiller.”
-
“Çoğu kullanıcı hâlâ geleneksel Google aramalarını yapmaya alışkın.”
-
“Google’ın arama dışındaki alanları örneğin Cloud, YouTube ve Waymo yeterince takdir edilmiyor.”
Ayıların Gerekçesi:
-
“Kullanıcılar artık ChatGPT gibi rakiplerle daha fazla zaman geçiriyor, bu da Google’ın kullanım sıklığını azaltabilir. Sonuç olarak, arama sonuçlarındaki tıklama sayıları düşebilir.”
-
“Google’ın AI Overviews özelliği, arama sonuçlarında doğrudan bilgi sunuyor. Bu da özellikle alışveriş bağlantıları gibi daha yüksek gelir getiren reklamlarda düşüşe neden olabilir.”
-
“Apple, Adalet Bakanlığı ile yapılan anlaşma sonrası Safari aramalarını ChatGPT gibi rakiplere yönlendirirse, Google iPhone kullanıcılarından ciddi bir trafik ve reklam geliri kaybı yaşayabilir.”
Yine de BofA analizine göre Google’ın geleceği henüz kesinleşmiş değil: “Google, rekabet avantajlarını henüz tüketmiş değil ve Adalet Bakanlığı davası sonrası daha agresif stratejiler izleyebilir.”
Aynı raporda şu ifadeye de yer verildi: “Reklam modelleri değişecek; trafik miktarından çok elde edilen sonucun kalitesi önem kazanacak.” Bu da tıklama sayısı odaklı metrikler yerine, kullanıcı başına ortalama gelir (ARPU) gibi yeni performans göstergelerinin öne çıkabileceğini gösteriyor.
Arama Deneyimi Nasıl Değişecek?
Perakende yapay zekâ teknolojileri üzerine çalışan New Generation şirketinin CEO’su Adam Behrens, şu ifadeleri kullandı: “Beş yıl içinde Google bir bağlantı listesi olmayacak. Kullanıcıya yanıtlar sunan, ardından doğrudan aksiyon aldıran bir hizmet haline gelecek. Bu da insanların nasıl alışveriş yaptığı ve ne beklediğini kökten değiştirecek. Geleneksel reklam modeli bozulacak çünkü ekran alanı azalıyor ve seçenekler daralıyor; ya görünürsünüz ya da tamamen kaybolursunuz.” Behrens ayrıca şunu da ekledi: “Markalar, artık yalnızca bir internet sitesinin arkasına saklanamaz. Yapay zekâ ekosisteminin tamamında görünür, erişilebilir ve etkileşime açık olmaları gerekiyor.”
Semrush verilerine göre, yapay zekâ destekli bir arama ziyaretçisi, geleneksel aramaya kıyasla 4.4 kat daha değerli. Bu da dönüşüm oranlarının ciddi şekilde farklılaştığını gösteriyor.
Google ise bu dönüşüme yanıt olarak arama deneyimini “çok modlu zeki asistan” yapısına dönüştürüyor. Yeni tanıtılan Smart Bidding Exploration özelliği sayesinde reklamverenler yalnızca anahtar kelimelere değil, bağlamsal sorgulara da teklif verebiliyor. Örneğin “kredi” yerine “ev nasıl alınır” gibi.
Google, ayrıca Google AI Pro ve Google AI Ultra gibi ücretli yapay zekâ abonelikleri başlattı. Ücretsiz katmanlarda ise AI Overviews, AI Mode, Gemini yanıtları ve Workspace’in (Gmail, Docs, Sheets vb.) hafif sürümlerine reklam yerleştirmeye başladı. Gemini, aynı zamanda ücretli Workspace paketlerine entegre edilerek fiyat artırımıyla sunuluyor. Kurumsal taraf için ise Google Cloud’un Vertex AI platformu, kullanım başına ödeme modeliyle yapay zekâ eğitimi, ince ayarı ve çalıştırma hizmeti veriyor. Ancak hâlâ çözülmesi gereken zorluklar var.
“Yüksek ticari değere sahip sorgular için yapay zekâ yanıtları daha düşük gelir üretebilir,” diyor BofA. Aynı raporda, sıfır tıklamalı aramaların Amerika’da yüzde 27.2’ye çıktığı belirtiliyor. Bu oran bir yıl önce yüzde 24.4’tü.
ChatGPT’nin Mayıs ayı itibarıyla web üzerindeki aylık ziyaretleri, Google trafiğinin yüzde 7’sine ulaşmış durumda. Bu oran Ocak 2024’te yüzde 2 idi. Mobilde ChatGPT’nin aylık 600 milyon aktif kullanıcısı varken, Google uygulamalarının 1.57 milyar kullanıcısı bulunuyor (Chrome ve Safari hariç). Gemini’nin aylık aktif kullanıcı sayısı ise 22 milyon.
Öte yandan OpenAI, 2026 itibarıyla ChatGPT platformunda reklam uygulamasına geçmeyi planlıyor. Bu reklamlar sponsorlu içerik, ürün önerileri ve satış ortaklığı bağlantıları şeklinde olabilir. Instacart CEO’su Fidji Simo’nun OpenAI bünyesinde uygulamalardan sorumlu CEO olarak göreve getirilmesi, reklam stratejilerini hızlandırmaya yönelik güçlü bir adım olarak değerlendiriliyor. Simo, daha önce Meta ve Instacart’ın reklam gelirlerini büyüten önemli bir figür olarak biliniyor.
Rakipler de durmuyor. Meta’nın Meta AI asistanı 1 milyar aylık kullanıcıya ulaştı. Amazon ise Alexa AI’ın yeteneklerini artırdı ve alışveriş uygulamasına entegre ettiği Rufus asistanı ile Project Nile Agent kapsamında, alışverişin yapay zekâ destekli başlangıç noktası olma vizyonunu ileri taşıyor.
Google’ın önündeki beş yıl, şirketin yalnızca teknoloji kapasitesiyle değil, strateji esnekliği ve ölçeklenebilirlik yeteneğiyle de sınanacağı bir dönem olacak. Arama motoru alanı artık listeleme değil, kullanıcıya yanıt ve etkileşim sunma temelli bir hizmete dönüşüyor. Bu dönüşüm, küçük ve orta ölçekli işletmeleri doğrudan etkileyebilir. Başarılı olacaklar, yapay zekâya hızla uyum sağlayabilenler olacak. Google için bu yeni dönem, ya ikinci bir doğuş ya da kaçırılmış bir fırsat olabilir.
