Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 İşlerin Geleceği Raporu Yayımlandı.
Dünya Ekonomik Forumu’nun bugün yayımladığı 2025 İşlerin Geleceği Raporu, küresel iş gücü piyasasında yaşanacak dönüşümleri ve bu değişimlerin doğuracağı sonuçları ele alıyor. Türkiye’deki araştırma çalışmaları TÜSİAD ve Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu iş birliğiyle hazırlanan rapor, iş gücü piyasasının geleceği hakkında çarpıcı veriler sunuyor. 2030 yılına kadar işlerin %22’sini etkileyeceği öngörülen bu dönüşüm, 170 milyon yeni rolün oluşmasını sağlayacakken, 92 milyon rolün ise ortadan kalkacağını işaret ediyor. Bu net 78 milyonluk iş artışı, iş gücü piyasasında büyük bir yeniden yapılanmayı beraberinde getirecek.
Teknoloji ve Demografi Dönüşümün Merkezinde
Rapor, teknolojik ilerlemeler, demografik değişimler, jeoekonomik gerilimler ve ekonomik baskıların, küresel iş gücü piyasasını şekillendiren ana etkenler olduğunu vurguluyor. Yapay zekâ, büyük veri ve siber güvenlik gibi alanlarda beceri talebi hızla artarken, yaratıcı düşünme, dayanıklılık ve çeviklik gibi insani becerilerin önemi giderek büyüyor. Bu iki beceri setini birleştiren bir yetkinlik yapısının, gelecekte en çok talep gören nitelikler arasında yer alacağı öngörülüyor.
2030’da İş Gücü Piyasası: Yeni Roller ve Azalan Meslekler
2030 itibarıyla ön saflarda yer alan meslek grupları, özellikle sağlık, eğitim, yenilenebilir enerji ve yapay zekâ gibi alanlarda büyük bir büyüme gösterecek. Hemşireler, eğitim profesyonelleri ve yenilenebilir enerji mühendisleri gibi roller, artan talep nedeniyle önemli bir yükseliş yaşayacak. Buna karşılık, kasiyerler ve idari asistanlar gibi rutin işlerdeki gerileme eğilimi devam ederken, grafik tasarımcılar da üretken yapay zekânın etkisiyle azalan talebe maruz kalacak.
Beceri Açığı ve Yeniden Beceri Kazanma İhtiyacı
Dünya genelindeki şirketlerin %63’ü, beceri açığını en büyük zorluklardan biri olarak tanımlıyor. 2030 yılına kadar, mevcut iş gücünün yaklaşık %59’unun yeniden beceri kazanması veya mevcut yetkinliklerini geliştirmesi gerekecek. Ancak bu kişilerin bir kısmının eğitim fırsatlarına erişim sağlayamaması, dünya genelinde milyonlarca çalışanın işsiz kalma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. İşverenlerin %77’si, yapay zekânın etkilerini yönetmek ve iş gücünü geleceğe hazırlamak amacıyla yeniden beceri kazandırma projelerine yatırım yapmayı planlıyor.
Yapay Zekâ ve İş Modellerindeki Dönüşüm
Yapay zekâ, iş gücü piyasasında köklü değişiklikler yaratıyor. Küresel işverenlerin %50’si, yapay zekâdan kaynaklanan yeni fırsatları değerlendirmek için faaliyetlerini yeniden şekillendirmeyi planlıyor. Bunun yanı sıra, %41’i, bazı görevlerin otomatikleştirilmesi nedeniyle iş gücünde azalma bekliyor. Yapay zekâya uyum sağlamak için şirketlerin insan kaynağını geliştirmeye yönelik planları, hem teknolojik dönüşümün zorluklarını hafifletmeyi hem de iş gücü verimliliğini artırmayı hedefliyor.
Ekonomik, Demografik ve Jeopolitik Değişimlerin Rolü
Rapor, yaşam maliyetlerindeki artış, ekonomik baskılar ve demografik değişimlerin iş gücü piyasasında önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Yüksek gelirli ülkelerde yaşlanan nüfusun, sağlık hizmetlerine olan talebi artırdığı, düşük gelirli ülkelerde ise artan çalışma çağındaki nüfusun eğitim sektöründeki büyümeyi tetiklediği belirtiliyor. Jeopolitik gerilimler, ticaret kısıtlamaları ve endüstriyel politika değişimleri de şirketlerin iş modellerini yeniden gözden geçirmesine neden oluyor.
Türkiye’ye Özgü Bulgular: Dijitalleşme ve Yeni İş Rolleri
Türkiye’de, genişleyen dijital erişimin, 2025-2030 yılları arasında iş gücü piyasasında önemli değişimlere yol açacağı öngörülüyor. Robotik mühendisleri, yenilenebilir enerji mühendisleri ve otonom araç uzmanları gibi meslekler, Türkiye’de hızlı büyümesi beklenen roller arasında yer alıyor. Şirketlerin %60’ı, enerji teknolojilerinin iş modellerini dönüştüreceğini tahmin ederken, yapay zekâ ve büyük veri alanlarındaki becerilere olan talebin artacağı ifade ediliyor. Türkiye’de iş başında gereken becerilerin %44’ünün değişeceği öngörüsü, küresel ortalamayı aşan bir dönüşüm hızı anlamına geliyor.
Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 İşlerin Geleceği Raporu, küresel iş gücü piyasasındaki dönüşümün kapsamını ve derinliğini gözler önüne seriyor. Özellikle Türkiye’ye dair öngörüler, dijitalleşme ve teknoloji alanındaki ilerlemelerin iş gücü piyasasına nasıl yön vereceğini açıkça ortaya koyuyor. Yapay zekâ ve enerji gibi alanlarda yetkinlik kazandırma çabalarının öncelik haline gelmesi, gelecekte iş gücünün sürdürülebilirliğini sağlamak için kritik önem taşıyor. Bu dönüşüm sürecinde, hükümetlerin ve şirketlerin iş birliği yaparak hem ekonomik büyümeyi desteklemesi hem de çalışanların haklarını koruması gerekiyor. Bu rapor, iş dünyasında doğru adımlar atılması için bir rehber niteliği taşıyor.
