Suudi Arabistan’dan Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki banka hesaplarına yapılan bazı para transferlerinde ek kontroller uygulanıyor. Finansal suç risklerine yönelik incelemelerin yoğunlaşması, bazı işlemlerin gecikmesine veya geri çevrilmesine yol açıyor. Suudi Arabistan Merkez Bankası ise BAE’ye yönelik ülke bazlı doğrudan bir transfer kısıtlaması bulunmadığını belirtiyor.
Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki para transferlerinde bankaların uyguladığı finansal suç kontrolleri sıkılaşıyor.
Konuya yakın bankacılık kaynaklarına göre Suudi bankalarına yılın başlarında BAE ile bağlantılı bazı işlemlerde daha yoğun risk kontrolleri uygulanması yönünde bildirim yapıldı. Uygulamalar özellikle kara para aklama, terörizmin finansmanı ve diğer finansal suç risklerinin değerlendirilmesine odaklanıyor.
Son aylarda farklı sektörlerde faaliyet gösteren bazı şirketler de BAE’ye gönderdikleri banka transferlerinin geciktiğini veya geri çevrildiğini bildirdi. Bazı işlemlerde ek compliance incelemeleri nedeniyle transfer sürelerinin haftalara uzayabildiği belirtiliyor.
SAMA ülkeye özel kısıtlama olmadığını söylüyor
Suudi Arabistan Merkez Bankası SAMA, belirli ülkelere yönelik doğrudan transfer kısıtlamaları bulunduğu yönündeki değerlendirmeleri doğrulamıyor.
Kurum, Suudi finans kuruluşlarının kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında risk temelli kontrol sistemleri uyguladığını belirtiyor. Coğrafi risk de bankaların değerlendirmesi gereken unsurlar arasında yer alıyor.
Bu nedenle yaşanan gelişmeyi BAE’ye yönelik resmi bir transfer yasağı olarak yorumlamak doğru olmaz. Mevcut bilgiler, belirli işlemlerin daha yoğun incelemeye alınması ve bunun ödeme sürelerine yansıması üzerine yoğunlaşıyor.
BAE makamları da iki ülke arasındaki banka transferlerinde sistematik bir sorun yaşandığı yönünde resmi bir bildirim almadıklarını açıkladı.
Bazı transferler manuel incelemeye taşınıyor
Sınır ötesi ödeme sistemlerinde işlem hızı yalnızca kullanılan teknolojiye bağlı kalmıyor.
Bir transfer teknik olarak saniyeler içinde işlenebilecek altyapıya sahip olsa bile işlem AML kontrollerine, yaptırım taramasına veya ek müşteri incelemesine takıldığında manuel sürece taşınabiliyor.
Suudi Arabistan ile BAE arasındaki bazı transferlerde yaşanan durum da bu mekanizmanın ödeme deneyimine doğrudan etkisini gösteriyor.
Bankaların ek bilgi istemesi, işlem taraflarını yeniden kontrol etmesi veya para kaynağına ilişkin ek doğrulama yapması transfer sürelerini uzatabiliyor. Bazı şirketlerin alternatif ödeme rotaları kullanmaya başlaması da artan operasyonel yükün ticari süreçlere yansıdığını gösteriyor.
BAE FATF gri listesinde yer almıyor
Gelişmenin finansal suç riski açısından değerlendirilmesinde önemli bir ayrım bulunuyor.
BAE, Şubat 2024’te Finansal Eylem Görev Gücü FATF’ın artırılmış izleme listesinden çıkarıldı. Ülke güncel gri listede de yer almıyor.
Dolayısıyla mevcut uygulamalar BAE’nin uluslararası ölçekte yeniden yüksek riskli ülke olarak sınıflandırıldığı anlamına gelmiyor.
Bankalar kendi risk politikaları kapsamında ülke, müşteri, işlem hacmi, faaliyet alanı ve para hareketinin niteliği gibi birçok faktörü birlikte değerlendiriyor. Bir ülkenin FATF listesinde bulunmaması, bankaların risk bazlı ek kontroller uygulamasını engellemiyor.
Sınır ötesi ödemelerde compliance yeniden öne çıkıyor
Gelişme, global ödeme sektöründe son dönemde yaşanan dönüşüm açısından da dikkat çekici.
Fintech şirketleri ve ödeme altyapısı sağlayıcıları sınır ötesi transferlerde hız, düşük maliyet ve daha az aracı üzerinden rekabet ediyor. Ancak regülasyon ve finansal suç kontrolleri bu deneyimin en kritik katmanlarından biri olmaya devam ediyor.
Ödeme rotasının risk profili değiştiğinde transaction monitoring, yaptırım taraması, müşteri tanıma süreçleri ve işlem incelemeleri doğrudan kullanıcı deneyiminin parçası haline geliyor.
Bu nedenle cross-border payments alanındaki rekabet yalnızca işlemi hızlı gönderebilmek üzerinden ilerlemiyor. Şüpheli işlemleri doğru tespit ederken güvenli müşterilerin ödemelerini gereksiz yere yavaşlatmayan risk teknolojileri de önem kazanıyor.
Körfez bölgesindeki şirketler için operasyonel etkisi olabilir
Suudi Arabistan ve BAE, Körfez bölgesinin en büyük iki finans ve ticaret merkezi arasında bulunuyor. Riyad ile Dubai ve Abu Dabi arasındaki yoğun şirket trafiği nedeniyle ödeme koridorundaki gecikmeler kurumsal nakit yönetimini de etkileyebilir.
Özellikle iki ülkede aynı anda faaliyet gösteren şirketler açısından tedarikçi ödemeleri, grup içi transferler, maaş işlemleri ve diğer ticari ödemelerde sürelerin uzaması treasury süreçlerinde ek planlama ihtiyacı yaratabilir.
Bazı şirketlerin ödemelerini üçüncü ülkelerdeki bankalar üzerinden yönlendirmeye başlaması ise maliyet ve operasyonel karmaşıklığı artırabilecek bir gelişme.
Uygulamanın ne kadar süre devam edeceği ve daha geniş bir işlem grubuna yayılıp yayılmayacağı henüz netleşmiş durumda değil.
Sınır ötesi ödemelerde son yılların ana hikayesi hız oldu. Anlık ödeme sistemleri, API tabanlı altyapılar ve yeni para transferi ağları işlem süresini saniyelere kadar indirdi. Suudi Arabistan–BAE koridorunda yaşananlar ise ödeme dünyasının başka bir gerçeğini hatırlatıyor.
Teknoloji para hareketini hızlandırabiliyor, ancak finansal suç riski yükseldiğinde compliance katmanı bütün deneyimin hızını yeniden belirliyor.
Fintech şirketleri açısından en güçlü ödeme altyapısı artık yalnızca en hızlı işlem motoruna sahip olan sistem anlamına gelmiyor. Riskli işlemleri doğru biçimde yakalayan, normal işlemleri mümkün olduğunca otomatik akışta tutan ve gereksiz manuel incelemeleri azaltan teknoloji de aynı ölçüde önemli.
Türkiye’de güçlü bir regtech ekosistemi oluşurken Körfez gibi hızla büyüyen pazarlarda AML, yaptırım taraması ve işlem izleme çözümlerine yönelik talebin artması yerli teknoloji şirketleri açısından da yeni fırsatlar yaratabilir.
