Suriye Merkez Bankası, elektronik ödeme ve para transferi hizmetlerine yönelik yeni düzenleyici çerçeveyi onayladı. 1124 sayılı karar kapsamında ödeme hizmeti sağlayıcıları, elektronik para hizmeti sağlayıcıları ve ödeme sistemi işletmecileri için lisanslama ve gözetim yapısı oluşturuluyor.
Yeni düzenleme, dijital ödeme altyapısının geliştirilmesinin yanında yönetişim, risk yönetimi, siber güvenlik ve kullanıcıların korunmasına ilişkin kuralları da kapsıyor. Çerçevede ayrıca yeni finansal ürünlerin kontrollü ortamda test edilmesini sağlayacak bir regulatory sandbox mekanizması yer alıyor.
Ödeme ve elektronik para şirketleri için yeni dönem
Suriye Merkez Bankası’nın açıkladığı yapıda üç temel faaliyet alanı tanımlanıyor.
Ödeme hizmeti sağlayıcıları bireylerin ve işletmelerin elektronik ödeme işlemlerine aracılık edebilecek. Elektronik para hizmeti sağlayıcıları dijital para ürünleri geliştirebilecek. Ödeme sistemi işletmecileri ise farklı finansal kuruluşlar arasındaki işlem altyapısının yönetiminde rol alabilecek.
Bu şirketlerin faaliyet gösterebilmesi için Merkez Bankası tarafından belirlenecek lisans ve denetim koşullarını karşılaması gerekecek.
Düzenleme aynı zamanda yeni ödeme ürünlerinin doğrudan geniş kullanıcı kitlesine açılmadan önce kontrollü bir ortamda test edilmesine imkan tanıyor. Regulatory sandbox modeli, fintek girişimleri ve finans kuruluşlarının yeni teknolojileri merkez bankası gözetiminde deneyebilmesini sağlayacak.
Nakit kullanımı devam edecek
Yeni çerçeve dijital ödeme seçeneklerini genişletmeyi hedeflerken nakit kullanımını sona erdirmiyor.
Suriye Merkez Bankası, vatandaşların belirli bir ödeme yöntemini kullanmaya zorlanmayacağını ve nakit ödemelerin sistem içinde varlığını sürdüreceğini belirtiyor.
Yeni düzenlemenin uluslararası para transferlerini doğrudan devreye aldığı şeklinde de yorumlanmaması gerekiyor. Sınır ötesi ödeme sistemlerine bağlantı için teknik, hukuki ve ticari süreçlerin ayrıca tamamlanması gerekecek.
Suriye küresel ödeme sistemlerine açılmaya hazırlanıyor
Ağustos ayında alınan karar, Suriye’nin son aylarda ödeme altyapısında attığı adımların devamı niteliğinde.
Suriye Merkez Bankası Mayıs 2026’da lisanslı bankalar ve elektronik ödeme şirketlerinin Visa ve Mastercard gibi küresel ödeme ağlarıyla çalışmasına izin vermişti. Bu gelişme, ülkenin finans sistemini uluslararası ödeme altyapılarıyla yeniden buluşturma hedefinin ilk önemli adımlarından biri olmuştu.
Ardından açıklanan 2026–2030 Merkez Bankası stratejisinde dijital ödeme sistemlerinin geliştirilmesi, finansal kapsayıcılığın artırılması ve küresel finans sistemiyle kademeli entegrasyon temel öncelikler arasında yer aldı.
Yeni elektronik ödeme düzenlemesiyle birlikte bu strateji daha somut bir lisanslama ve denetim yapısına kavuşuyor.
Suriye’de yeni bir fintek pazarı oluşabilir
Ödeme hizmeti sağlayıcısı, elektronik para kuruluşu ve ödeme sistemi işletmecisi gibi kategorilerin açık biçimde tanımlanması, özel sektörün pazara giriş koşullarını daha görünür hale getiriyor.
Bu yapı önümüzdeki dönemde dijital cüzdanlar, merchant acquiring, para transferi, e-ticaret ödemeleri ve farklı fintech çözümleri için yeni iş modellerinin gelişmesine alan açabilir.
Regulatory sandbox uygulaması da yerel girişimlerin ve finans kuruluşlarının yeni ürünleri düzenleyici kurumla birlikte geliştirebilmesi açısından önemli bir araç olabilir.
Türkiye açısından ise gelişmenin özellikle sınır ötesi para transferleri, ticari ödemeler ve ödeme teknolojileri tarafında uzun vadeli bir potansiyeli bulunuyor. Ancak mevcut karar Türkiye ile Suriye arasında doğrudan yeni bir ödeme koridoru veya para transferi sistemi oluşturmuş durumda değil.
Suriye’nin yeni ödeme çerçevesinde benim için en dikkat çekici konu, dijital ödemelerin yalnızca teknoloji yatırımı olarak ele alınmaması. PSP, elektronik para ve ödeme sistemi işletmeciliğinin ayrı faaliyet alanları olarak tanımlanması, ülkede gerçek bir fintek ekosisteminin oluşabilmesi için gerekli kurumsal zemini yaratıyor.
Türkiye açısından da bu süreç yakından izlenmeli. Suriye’de finansal altyapı normalleştikçe ödeme kabulü, para transferi, e-ticaret ve merchant acquiring gibi alanlarda yeni ihtiyaçlar ortaya çıkabilir. Türkiye’deki ödeme teknolojisi şirketlerinin bölgesel deneyimi düşünüldüğünde orta vadede yeni iş birliği imkanları doğabilir. Burada belirleyici unsur, yabancı teknoloji sağlayıcılarının pazara hangi lisans ve ortaklık koşullarıyla girebileceği olacak.
