Fintek sözlüğü içinde yer alan ASIC (Australian Securities and Investments Commission), Avustralya’daki şirketler, finansal piyasalar, yatırım ürünleri, finansal hizmet sağlayıcıları ve tüketici kredisi alanlarında yetkili olan en üst düzey düzenleyici kurumdur. 2001 yılında çıkarılan Australian Securities and Investments Commission Act kapsamında kurulmuştur.
Daha önce Australian Securities Commission (ASC) olarak bilinen bu yapı, 1989’da yürürlüğe giren ASC Yasası ile ilk adımlarını atmıştır. Temel hedef, Avustralya’daki farklı regülatörleri tek bir çatı altında toplayarak daha merkezi ve etkin bir düzenleme mekanizması oluşturmaktı.
ASIC’in Görev ve Sorumlulukları
ASIC’in temel görevlerinden biri, yatırımcıları finansal dolandırıcılıklardan korumak ve piyasaların şeffaf, adil ve düzenli işlemesini sağlamaktır. Bu çerçevede ASIC:
- Avustralya’da faaliyet göstermek isteyen finansal hizmet sağlayıcılarına AFS (Australian Financial Services) lisansı verir.
- Finansal danışmanların yeterliliklerini, eğitimlerini ve deneyimlerini değerlendirir.
- Lisanslı kişilerin faaliyetlerini denetler, lisanslarını askıya alabilir ya da iptal edebilir.
- Yatırım şirketleri, brokerler, bankalar ve finansal aracı kurumların lisanslama sürecini yürütür.
- Tüm alım-satım emirleri, işlemler ve piyasa fiyatlarını içeren Avustralya Piyasa Düzenleme Akışı (Australian Market Regulation Feed) gibi verileri gerçek zamanlı denetler.
ASIC’in bir diğer dikkat çeken özelliği ise faaliyet bütçesinin %90’ından fazlasının hizmet ücretleri ve kesilen cezalar yoluyla karşılanmasıdır. Lisanslama ücretleri, şirket kayıt ücretleri ve düzenleyici cezalar bu gelir kalemleri arasında yer alır.
ASIC ve Piyasa Gözetimi
Avustralya’daki brokerler ve piyasa operatörleri, ASIC’in Entegre Piyasa Gözetim Sistemi ile sürekli veri paylaşmak zorundadır. Bu sistem sayesinde ASIC şunları izler:
- İşlem motoru tarafından işlenen tüm emirler, işlemler ve fiyat teklifleri
- Seans içi mesajlar, ürün fiyat bilgileri ve durum güncellemeleri
- Online ve günlük işlemler üzerindeki kullanıcı davranışları
Fintek Ekosisteminde ASIC’in Rolü
ASIC, yalnızca geleneksel finans kurumlarını değil, aynı zamanda fintek girişimlerini de denetleyen etkili bir otoritedir. Avustralya’daki dijital bankacılık, robo-danışmanlık, blockchain temelli hizmetler gibi yenilikçi finansal ürünler, ASIC’in lisanslama ve denetim süreçlerine tabidir. Bu durum, Avustralya’yı düzenlenmiş ancak inovasyona açık bir pazar hâline getirmiştir.
Bu bağlamda ASIC, fintek sözlüğü içinde uluslararası alanda en çok referans verilen regülatörlerden biri olarak öne çıkar.
