OpenAI’nin kar amacı gütmeyen ana kuruluşu, kâr amaçlı şirketin yönetim kurulu kontrolünü sürdürecek.
OpenAI, ChatGPT’nin arkasındaki kâr amacı güden şirketin kontrolünü elinde tutacak şekilde yapılandırılmış güncellenmiş bir kurumsal plan sunmaya hazırlanıyor. 5 Mayıs’ta yapılan açıklamaya göre, OpenAI bu yeni planla birlikte Aralık ayında duyurduğu ve daha kolay fon toplama amacıyla oy hakkının devredilmesini öngören önceki taslaktan geri adım atıyor.
Vakıf Kontrolü Korunuyor, Kamu Yararı Öncelikli Kalıyor
OpenAI CEO’su Sam Altman, söz konusu yeniden yapılandırmanın ardından yayımladığı blog yazısında, “Kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak kalıp, kâr amacı güden şirketin denetimini sürdürmek istiyoruz,” ifadelerini kullandı. Altman, OpenAI’nin ilk yıllarında ürün, iş modeli veya devasa bilgi işlem altyapıları gibi konuların gündemlerinde olmadığını belirterek, gelişmelerin kamu yararını gözeten bir çizgide ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.
Yeni yapı kapsamında OpenAI’nin kar amacı gütmeyen ana kuruluşu, kâr amaçlı şirketin yönetim kurulu kontrolünü sürdürecek ve aynı zamanda yeni kurulacak “kamu yararına çalışan” (public-benefit corporation) yapının en büyük hissedarı olacak. Yönetim Kurulu Başkanı Bret Taylor, bu kararın sivil toplum liderleri ve düzenleyici kurumlarla yapılan görüşmelerin ardından alındığını ve mevcut yapıya “son derece yakın” olduğunu ifade etti. Altman ise bu yapının yatırımcılar açısından da kabul edilebilir olduğunu ve fon sağlamaya devam edeceklerini belirtti.
300 Milyar Dolarlık Değerleme, SoftBank Liderliğinde Yeni Fon Arayışı
OpenAI’nin yeni yapılandırması, Mart ayında yatırımcılara duyurduğu büyük fonlama turunu da doğrudan etkileyebilir. Reuters’in aktardığına göre şirket, SoftBank öncülüğünde yaklaşık 40 milyar dolar tutarında yeni bir yatırım turu planlıyor ve bu turla birlikte OpenAI’nin değerlemesinin 300 milyar dolara ulaşması hedefleniyor. Ancak kâr amacı gütmeyen bir yapının ana kontrolü elinde tutması, potansiyel yatırımcılar açısından bazı sınırlamalar yaratabilir.
Bu karar aynı zamanda OpenAI’nin kurucu ortağı Elon Musk tarafından açılan davayı da etkileme potansiyeline sahip. Musk, OpenAI’nin kamu yararına hizmet etme vizyonundan uzaklaştığını iddia etmişti. Şirketin vakıf kontrolünü sürdürme yönünde attığı bu adım, davanın yumuşatılması ve kamuoyunda güvenin yeniden inşası açısından stratejik bir hamle olarak yorumlanıyor.
ChatGPT Ticari Yüzüyle Büyüyor
OpenAI’nin bu yapısal dönüşümü, şirketin hızla ticarileştiği bir döneme denk geliyor. Şirket, geçtiğimiz ay ChatGPT için yeni alışveriş araçlarını tanıttı ve kullanıcılarına şu duyuruyu yaptı: “Arama, haftalık 1 milyarı aşan sorgu hacmiyle en popüler ve en hızlı büyüyen özelliklerimizden biri hâline geldi.” Kullanıcılar artık ChatGPT üzerinden fiyat karşılaştırması yapabiliyor ve doğrudan alışveriş bağlantılarına yönlendirilebiliyor. Bu gelişme, üretken yapay zekânın laboratuvar ortamından perakende dünyasına olan hızlı geçişini simgeliyor.
OpenAI’nin yeni yönetim yapısı, yapay zekâ geliştirme sürecinde kamu yararı ile ticarileşme arasında kurulan hassas dengeyi yeniden tanımlıyor. Bir yandan 300 milyar dolarlık devasa bir değerlemeye ulaşmayı hedeflerken, diğer yandan vakıf kontrolünü koruyarak etik sınırlar içinde kalmaya çalışıyor. Bu karar, sadece yatırımcıların değil, aynı zamanda düzenleyicilerin ve kamuoyunun da güvenini kazanma açısından kritik bir eşik. Özellikle ChatGPT’nin günlük ticaret uygulamalarına hızla entegre edildiği bu dönemde, yapay zekâya yön veren şirketlerin şeffaflık ve kamu yararı konularında sorumluluk alması kaçınılmaz görünüyorr.
