Garanti BBVA ile DenizTemiz Derneği TURMEPA iş birliğiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Mavi Nefes Projesi, 2025 yılında Türkiye’nin farklı deniz ve iç su ekosistemlerinde ölçülebilir ve bilim temelli sonuçlar ortaya koydu. Marmara Denizi, Van Gölü, Göcek ve Saros Körfezi’nde eş zamanlı yürütülen çalışmalar; atık temizliğinden deniz çayırı restorasyonuna, mercan ekosistemlerinin korunmasından eğitim faaliyetlerine uzanan çok katmanlı bir etki alanı oluşturdu.
Garanti BBVA’nın 2021 yılından bu yana TURMEPA ile birlikte sürdürdüğü proje kapsamında 2025’te, deniz ekosistemlerinin korunmasına yönelik çevresel, bilimsel ve toplumsal çıktılar aynı çatı altında ilerledi. Sahada yürütülen uygulamalar, ekosistem sağlığını doğrudan destekleyen somut göstergelerle takip edildi.
Bilim, teknoloji ve sivil toplum aynı hedefte
Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, projenin 2025’te ulaştığı etkiye ilişkin değerlendirmesinde, Mavi Nefes’in denizlerin bugünü kadar geleceğini de güvence altına almayı amaçladığını vurguladı. Akten, bilimi, teknolojiyi ve sivil toplumu bir araya getiren yaklaşımın sürdürülebilir bir dünya için güçlü bir yol sunduğunu; yalnızca finansman sağlamanın ötesine geçen, kalıcı ve uzun vadeli etki üreten projeleri kararlılıkla sürdürdüklerini ifade etti.
TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu ise denizlerin yaşam için taşıdığı kritik öneme dikkat çekerek, Marmara Denizi Eylem Planı kapsamında 2021’de başlatılan Mavi Nefes Projesi’nin, müsilaj krizine bilim rehberliğinde verilen bir yanıt olduğunu belirtti. Kaptanoğlu, güç birliğiyle somut çözümler üretmeye devam ettiklerinin altını çizdi.
Atık yükü azaltıldı, ekosistemler rahatladı
2025 yılı boyunca proje kapsamında 60 tonun üzerinde katı atık ve 613 bin litre sıvı atık denizlerden uzaklaştırıldı. Marmara Denizi, Van Gölü ve Göcek’te gerçekleştirilen temizlik çalışmaları su altı ekosistemleri üzerindeki baskıyı azaltırken, Saros Körfezi ve Göcek’te yürütülen izleme ve koruma faaliyetleri biyolojik çeşitliliğin sürekliliğini destekledi.
Göcek’te deniz çayırları koruma altında
Mavi Nefes Göcek ayağında, 2025 yılında 14 bin deniz çayırı ekimi tamamlandı. Bilimsel ölçümlerle canlılığı yüzde 70’in üzerinde doğrulanan alanlar, işaret şamandıralarıyla “oksijen üretim noktası” olarak koruma altına alındı. Deniz çayırları, doğal karbon yutakları ve oksijen üretimi açısından ekosistemin kilit bileşenleri arasında yer alıyor.
Saros’ta mercan ekosistemlerine müdahale
Mavi Nefes Saros çalışmaları kapsamında yaklaşık 160 hektarlık alanda ekosistem tarama ve müdahale faaliyetleri yürütüldü. Kuzey ve güney bölgelerde 600 mercan kolonisinin temizlik ve sağlık taraması yapılırken, ekosisteme ciddi zarar veren 200 metrekarelik hayalet ağ denizden çıkarıldı. Bu müdahaleler, mercan ve gorgon kolonilerinin ışığa erişimini, beslenme kapasitesini ve yaşam sürekliliğini güçlendirdi.
Farkındalık çalışmaları geniş kitlelere ulaştı
Mavi Nefes Projesi, çevresel iyileştirmenin yanı sıra toplumsal farkındalığı da odağına aldı. 2025 yılında gezici Mavi Nefes Eğitim Otobüsü ve çevrim içi eğitimler aracılığıyla 36.800 öğrenci ve 1.730 öğretmene ulaşıldı. Eğitim programları, genç nesillerde çevre bilincinin güçlenmesine katkı sundu.
Mavi Nefes Projesi’nin 2025 sonuçları, kurumsal iş birliklerinin çevresel sürdürülebilirlikte nasıl somut etki yaratabildiğini gösteriyor. Atık yönetimi, deniz çayırı restorasyonu ve mercan ekosistemlerine yönelik bilimsel müdahaleler, ölçülebilir çıktılarla desteklenirken; eğitim faaliyetleri bu etkiyi toplumsal düzleme taşıyor. Projenin çok paydaşlı yapısı, çevresel yatırımların sürekliliği açısından güçlü bir model sunuyor.
