İngiltere Merkez Bankası, bazı bankalardan dolara olan bağlılıklarını değerlendirmelerini istedi.
İngiltere Merkez Bankası, bazı bankalardan Amerika Birleşik Devletleri Doları’na olan bağımlılıklarını değerlendirmelerini ve ani bir dolar şokuna karşı dayanıklılıklarını test etmelerini istedi. Bu adım, Avrupa Merkez Bankası denetçilerinin benzer bir çağrıyı Avrupa bölgesindeki bankalara yapmasının ardından geldi.
Reuters tarafından 17 Temmuz 2025 tarihinde aktarılan habere göre, bu taleplerin arkasında, Başkan Donald Trump’ın ticaret politikaları ve savunma alanındaki tutumlarında yaşanan değişimlerin, bankaların dolar likiditesi sorunlarında Amerikan Merkez Bankası (Fed) desteğine güvenip güvenemeyeceği konusundaki soru işaretlerini artırması yatıyor.
“Fed’in Destek Sağlayacağına Dair Kesinlik Ortadan Kalktı”
Daha önce Fed’in, dolar likiditesi sıkıntısı yaşayan Amerika dışındaki bankalara destek vereceği varsayılıyordu. Ancak rapora göre, artık bu desteğin kesinliği sorgulanmaya başlandı. Yapılan erken stres testleri, bankaların birkaç günden fazla sürecek bir dolar şokuna dayanamayacağını ortaya koydu. Bu kırılganlığın temel nedeni olarak, bankaların ve küresel finansal sistemin Amerikan Doları’na olan yoğun bağımlılığı gösteriliyor.
Bankalar, küresel operasyonlarında likidite ihtiyaçlarını karşılamak için farklı para birimlerini dolara çeviriyor. Rapora göre, döviz türev işlemlerinin nominal değerinin yüzde 90’ı Amerikan Doları üzerinden yürütülüyor.
Piyasalar Rahatlamış Görünse de Tehlike Sürüyor
İngiltere Merkez Bankası’nın 9 Temmuz’daki değerlendirmesinde, ticaret tarifelerindeki gerilimin bir miktar azalmasına rağmen, küresel finans piyasalarının hâlâ kırılgan olduğu vurgulandı. “Jeopolitik gerilimlerle ilişkili riskler, ticaret ve finans piyasalarının küresel parçalanması ve kamu borç piyasaları üzerindeki baskılar yüksek seviyelerde kalmayı sürdürüyor,” ifadesiyle durum özetlendi.
Aynı tarihte yayımlanan raporda, Nisan ayındaki tarife açıklamalarından bu yana Amerikan Doları’nın değer kaybettiği ve ABD Hazine tahvili faizlerinin yükseldiği belirtildi. Bu durum, daha önceki piyasa stres dönemlerinde gözlenen “dolar güçlenir, tahvil faizleri düşer” eğiliminin aksi yönde bir tabloyu ortaya koydu.
Kripto ve Bankacılık Dışı Finans Sinyalleri
Öte yandan, Avrupa Merkez Bankası’nın Yönetim Konseyi Üyesi François Villeroy de Galhau, Mart ayında yaptığı bir açıklamada Amerika’nın kripto varlıkları ve bankacılık dışı finansı teşvik eden yaklaşımının risk oluşturduğunu ifade etti. “Finansal krizler çoğunlukla Amerika’da başlar ve dünyaya yayılır,” diyen Galhau, “Kripto varlıklar ve bankacılık dışı finansal sistemlerin teşvik edilmesi, gelecekteki çalkantıların tohumlarını atıyor,” uyarısında bulundu.
İngiltere Merkez Bankası’nın bankalara yönelik stres testi çağrısı, küresel rezerv para birimi olan Amerikan Doları’na olan bağımlılığın sistemik risk taşıdığını bir kez daha gündeme taşıyor. Son dönemdeki politik belirsizlikler ve Fed’in potansiyel çekingenliği, alternatif rezerv para stratejileri ve döviz likiditesinin çeşitlendirilmesi yönünde bir dönüşümün habercisi olabilir. Özellikle Avrupa’dan gelen eleştiriler, kripto varlıklar ve bankacılık dışı finansal sistemlerin regülasyon ihtiyacını da gözler önüne seriyor. Önümüzdeki dönemde hem merkez bankalarının hem de özel sektör aktörlerinin döviz bağımlılığına karşı daha temkinli stratejiler geliştirmesi bekleniyor.
