ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Finansal Suçları Uygulama Ağı FinCEN, UBS Financial Services Inc.’e Banka Gizliliği Yasası kapsamındaki tekrarlanan ihlaller nedeniyle 125 milyon dolar ceza verdi. Yaptırım, FinCEN’in bir broker-dealer’a bugüne kadar verdiği en yüksek sivil para cezası oldu.
UBS Financial Services, etkili bir kara para aklamayla mücadele programı oluşturma ve sürdürme konusundaki eksiklikleri kabul etti. FinCEN, kurumun daha önce benzer sorunlar nedeniyle yaptırım görmesine rağmen uyum programındaki eksikliklerin devam ettiğini belirtti.
UBS’nin AML sistemlerindeki eksiklikler yıllarca sürdü
FinCEN’in kararına göre UBS Financial Services’ın Banka Gizliliği Yasası kapsamındaki sorunları özellikle işlem izleme ve müşteri risklerinin yönetimi alanlarında yoğunlaştı.
Kurumun AML programındaki eksiklikler, bazı uluslararası para hareketlerinin ve yüksek riskli müşterilerle bağlantılı işlemlerin yeterli biçimde izlenmesini engelledi.
2019 ile 2023 arasında 61 bin 500’den fazla uluslararası döviz transferi yeterli gözetimden geçmedi. Söz konusu işlemlerin toplam değeri 10,5 milyar doları aştı.
Eksiklikler arasında yüksek riskli ülkelerle bağlantılı işlemlerin izlenmesi ve müşteri risk profillerinin doğru biçimde değerlendirilmesi de yer aldı.
FinCEN UBS’nin tekrarlanan ihlallerine dikkat çekti
Yeni yaptırımın önemini artıran noktalardan biri UBS Financial Services’ın daha önce benzer sorunlarla karşılaşmış olması.
Şirket 2018 yılında Banka Gizliliği Yasası ve AML programındaki eksiklikler nedeniyle FinCEN, SEC ve FINRA tarafından toplam 14,5 milyon dolarlık yaptırıma tabi tutulmuştu.
FinCEN, yeni kararında önceki yaptırımın ardından belirlenen sorunların yeterli ölçüde giderilmediğini vurguladı. Kurum, UBS Financial Services’ın etkili bir AML programı oluşturma ve sürdürme yükümlülüğünü 2019 ile 2023 yılları arasında kasıtlı biçimde ihlal ettiğini belirtti.
FinCEN Direktörü Andrea Gacki, finansal kuruluşların daha önce tespit edilen uyum sorunlarını gidermesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
UBS bağımsız danışmanla AML programını gözden geçirecek
125 milyon dolarlık cezanın yanında UBS Financial Services’ın uyum altyapısına yönelik yeni adımlar atması da gerekiyor.
Şirket, AML programını kapsamlı biçimde değerlendirmek üzere bağımsız bir danışman görevlendirecek. İnceleme kapsamında mevcut kontrollerin yeterliliği, işlem izleme sistemleri ve risk yönetimi süreçleri değerlendirilecek.
FinCEN’in kararı, finans kuruluşlarının AML yükümlülüklerinde teknolojik altyapının yanında sistemlerin etkinliği ve yönetişimine yönelik denetimin de güçlendiğine işaret ediyor.
AML teknolojilerinin etkinliği yeniden gündemde
Finans sektöründe artan işlem hacmi, sınır ötesi para hareketleri ve dijital kanallar kara para aklamayla mücadele sistemlerinin işlediği veri miktarını büyütüyor. Bankalar ve finans kuruluşları bu süreçleri yönetebilmek için otomatik işlem izleme, müşteri risk analizi ve şüpheli işlem tespit teknolojilerine giderek daha fazla yatırım yapıyor.
UBS vakası ise teknolojik sistemlerin varlığının yanında veri kapsamı, risk modelleri, operasyonel takip ve yönetim süreçlerinin birlikte çalışmasının önemini gösteriyor.
FinCEN’in rekor seviyedeki yaptırımı, özellikle daha önce düzenleyici uyarı alan finans kuruluşlarında AML programlarının etkinliğinin yakından takip edildiğine yönelik güçlü bir mesaj taşıyor.
UBS’ye verilen 125 milyon dolarlık cezanın sektör açısından en önemli tarafı, sorunların ilk kez tespit edilmemiş olması. 2018’deki yaptırımın ardından AML programındaki eksikliklerin sürmesi, uyum teknolojilerinde yatırım kadar sistemlerin doğru veriyle beslenmesi, risk modellerinin güncel tutulması ve uyarıların operasyonel süreçlerde karşılık bulmasının önemini hatırlatıyor.
Regtech şirketleri açısından da çıta yükseliyor. Finans kuruluşları artık yalnızca transaction monitoring veya KYC çözümleri satın almakla yetinemiyor. Düzenleyiciler bu sistemlerin yüksek riskli müşterileri ve sınır ötesi para hareketlerini ne ölçüde yakaladığını, sorunların ne hızla giderildiğini ve yönetimin süreci nasıl takip ettiğini daha yakından inceliyor. Türkiye’de bankalar, ödeme kuruluşları ve dijital varlık şirketleri açısından UBS vakası güçlü bir uyum teknolojisi referansı sunuyor.
