Avustralya’nın çek sistemini aşamalı olarak kapatmaya hazırlandığı süreçte Commonwealth Bank, kurumların iade, tazminat ve uzlaşma ödemelerini dijital ortamda yönetmesini sağlayan PaidIt platformunu kullanıma sundu. Alıcı doğrulama, iletişim ve ödeme teslimini tek yapıda birleştiren platform; NPP, PayID ve ConnectID altyapılarından yararlanıyor.
Commonwealth Bank of Australia (CommBank), kurumların eksik veya güncelliğini yitirmiş müşteri bilgileri nedeniyle tamamlamakta zorlandığı ödemeleri dijitalleştirmek amacıyla PaidIt’i hayata geçirdi.
Platform özellikle geri ödemeler, tazminatlar, iyileştirme ödemeleri ve hukuki ya da ticari uzlaşmalardan kaynaklanan ödemeler gibi alıcının güncel banka bilgilerinin her zaman hazır bulunmadığı senaryolara odaklanıyor.
Bu tür işlemlerde kurumların kimi zaman yalnızca müşterinin eski posta adresine sahip olması, alıcının bulunması ve banka bilgilerinin doğrulanması için uzun süren manuel süreçlere yol açabiliyor. Çekler ise geçmişte bu ödemelerin tamamlanmasında alternatif araçlardan biri olarak kullanılıyordu.
PaidIt alıcı doğrulama ve ödemeyi birleştiriyor
PaidIt’in merkezinde, ödeme yapılacak kişinin kimliği ile hesap bilgilerini kontrol eden bir recipient matching engine bulunuyor.
Sistem, hangi ödemelerin otomatik biçimde tamamlanabileceğini ve hangi işlemlerin ek incelemeye yönlendirilmesi gerektiğini belirliyor. Kurumlar böylece alıcı doğrulama, iletişim ve ödeme süreçlerini aynı platform üzerinden yönetebiliyor.
PaidIt mevcut kurumsal sistemlere API’ler üzerinden entegre olabiliyor. Platform ödeme sürecinde Avustralya’nın modern finansal altyapılarından New Payments Platform (NPP), PayID ve ConnectID çözümlerini kullanıyor.
NPP gerçek zamanlı ödeme altyapısını sağlarken PayID telefon numarası veya e-posta gibi tanımlayıcıların banka hesaplarıyla eşleştirilmesini destekliyor. ConnectID ise kimlik doğrulama katmanında devreye giriyor.
CommBank’in paylaştığı verilere göre alıcının ödeme talebini başlatmasından paranın hesabına ulaşmasına kadar geçen medyan süre iki dakikanın altında gerçekleşiyor.
Avustralya çek sistemini kapatmaya hazırlanıyor
PaidIt’in kullanıma sunulması, Avustralya ödeme sisteminde devam eden daha kapsamlı bir dönüşümle aynı döneme denk geliyor.
Avustralya Hazinesi’nin Cheques Transition Plan kapsamında belirlediği takvime göre çeklerin düzenlenmesi 30 Haziran 2028’de sona erecek. Finans kuruluşları ise çek kabulünü 30 Eylül 2029’da durduracak. Böylece ülkenin çek sistemi 2030’a kadar tamamen kapatılacak.
Avustralya’da çek kullanımı son 10 yılda yaklaşık yüzde 90 geriledi. Hükümet bu geçişle daha modern, rekabetçi ve verimli bir ödeme altyapısına ulaşmayı hedefliyor.
Çeklerin sistemden çıkarılması, rutin banka transferlerinin yanında alıcının hesap bilgilerinin eksik olduğu daha karmaşık ödeme senaryoları için de yeni dijital çözümler gerektiriyor. PaidIt tam olarak bu alana odaklanıyor.
CommBank çözümü önce kendi bünyesinde kullanıyor
PaidIt, CommBank’in girişim geliştirme kolu x15ventures tarafından geliştirildi.
Platform halihazırda bankanın bazı operasyonlarında, müşterilerin ödeme bilgilerinin eksik veya eski olduğu durumlarda kullanılıyor. CommBank önümüzdeki dönemde PaidIt’i diğer iş birimlerine yaymayı ve ardından Corporate and Institutional Banking müşterilerinin kullanımına açmayı planlıyor.
Bu yaklaşım CommBank’in kendi operasyonlarında karşılaştığı bir ödeme sorununa geliştirdiği teknolojiyi, kurumsal müşterilerine sunulabilecek ayrı bir hizmete dönüştürmesi açısından da dikkat çekiyor.
PaidIt Genel Müdürü Maja Enander, kurumların eksik müşteri bilgileri nedeniyle bazı ödemeleri tamamlamak için haftalar, aylar ve kimi durumlarda yıllar boyunca çalışmak zorunda kalabildiğini belirtiyor.
CommBank, problemin ölçeğine ilişkin bir gösterge olarak Avustralya Menkul Kıymetler ve Yatırımlar Komisyonu ASIC’in kayıtlarını da paylaşıyor. ASIC’in Mayıs 2026 itibarıyla yaklaşık 2,7 milyar Avustralya doları tutarında sahipsiz para tuttuğu belirtiliyor. Eyalet ve bölge yönetimlerinin elindeki tutarlar bu rakama dahil edilmiyor.
Bu rakamın tamamı PaidIt’in hedeflediği ödeme sorunlarından kaynaklanmıyor ancak hak sahiplerine ulaştırılamayan fonların Avustralya’daki büyüklüğüne ilişkin önemli bir gösterge sunuyor.
Anlık ödeme ile dijital kimlik aynı akışta
PaidIt’in ödeme teknolojileri açısından dikkat çekici tarafı, para transferini tek başına ele almak yerine kimlik doğrulama, alıcı eşleştirme ve anlık ödemeyi aynı süreçte buluşturması.
Gerçek zamanlı ödeme altyapılarının yaygınlaşması, paranın saniyeler içerisinde hareket etmesini mümkün kılıyor. Kurumsal payout işlemlerinde ise doğru kişiye ödeme yapıldığının doğrulanması, güncel banka bilgilerinin bulunması ve işlem sürecinin izlenebilmesi aynı ölçüde önem taşıyor.
CommBank’in modeli bu üç ihtiyacı ortak bir teknoloji katmanında çözmeye çalışıyor.
Avustralya’nın çeklerden çıkış süreci ilerledikçe PaidIt benzeri çözümler; bankalar, sigorta şirketleri, büyük işletmeler ve farklı kurumların geçmişten kalan veya karmaşık yapıdaki ödemeleri dijital kanallara taşımasında daha fazla rol üstlenebilir.
PaidIt’i ilginç kılan nokta yeni bir ödeme platformunun piyasaya çıkmasından çok, eski bir ödeme aracının kaldırılması sırasında ortaya çıkan zor senaryolara odaklanması. Anlık ödeme yapmak teknik olarak artık oldukça kolay; alıcının güncel hesap bilgileri bulunmadığında veya kimliğinin tekrar doğrulanması gerektiğinde süreç çok daha karmaşık hale geliyor. CommBank, NPP, PayID ve ConnectID’i aynı akışta birleştirerek kimlik ile ödeme altyapısını birbirine bağlıyor. Türkiye’de de bankalar, sigorta şirketleri ve büyük kurumların iade, tazminat ve geçmiş müşterilere yönelik toplu ödeme süreçlerinde benzer kullanım alanları bulunuyor. Dijital kimlik ile anlık ödemenin aynı müşteri yolculuğunda buluşması, kurumsal ödeme teknolojilerinde takip edilmesi gereken alanlardan biri.
