BRICS 2024 Kazan Zirvesi’nde Kripto Tartışmaları: De-Dolarizasyon Hedefine Dijital Çözümler Neler?
BRICS ülkeleri, 2024 yılı Kazan Zirvesi’nde kripto para birimlerini, ABD dolarına olan bağımlılığı azaltma hedefiyle masaya yatırdı. Rusya, Batı ödeme sistemlerine bağımlılığı azaltmak adına yeni bir ödeme altyapısı geliştirme yolunda ilerlerken, zirvede de-dolarizasyon çabalarına odaklanılması bekleniyor.
CBDC’ler Dolar Hâkimiyetini Azaltabilir
De-dolarizasyon konusunda bazı gelişmeler kaydedilmiş olsa da, BRICS ülkeleri hâlâ %47’lik küresel ortalamanın üzerinde bir dolarizasyon oranına sahip. Bu durum, uluslararası borçlanmalar ve sınır ötesi kredilerde doların yaygın kullanımını işaret ediyor ve hedeflere ulaşmadaki zorluklara dikkat çekiyor.
Bu doğrultuda Rusya, sınır ötesi ödemelerde merkez bankası dijital paralarını (CBDC) kullanmayı amaçlayan m-Bridge girişimini hızlandırıyor. CBDC kullanımı, doların küresel finans üzerindeki etkisini azaltmak için bir çözüm olabilir. ING analistleri, “Son dört yılda BRICS ülkelerinin döviz payı %15’e, diğer gelişen piyasa para birimleri ise %19’a yükseldi,” açıklamasıyla değişen küresel para dinamiklerine dikkat çekiyor.
Putin’den Doların “Silah Olarak Kullanılması” Eleştirisi
Başarılı bir m-Bridge uygulaması, doların uluslararası finans üzerindeki rolünü daha da zayıflatabilir. Ancak girişimin, otuzdan fazla merkez bankasının ilgisine rağmen organizasyonel ve yönetişim zorlukları mevcut. Zirvede, Rusya’da milletvekilleri madencilerden Bitcoin ve diğer kripto varlıkları uluslararası alıcılarla paylaşarak, ülkelerin ithalat için Bitcoin gibi varlıkları kullanmalarını teşvik etti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, doların siyasi bir araç olarak kullanılmasını eleştirerek, “Dolar bir silah olarak kullanıldı. Çalışmamıza izin vermezlerse başka seçenek aramalıyız,” ifadelerini kullandı.
BRICS, Kripto Altyapısını Geliştiriyor
Rusya, Swift sistemine bağımlılığı azaltmak amacıyla yeni bir ödeme altyapısı oluşturmayı hedeflerken, BitRiver ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) ortaklığıyla BRICS ülkelerinde kripto ve yapay zeka veri merkezleri kurmayı planlıyor. Bu merkezler, işlem gücünü artırırken Batı teknolojilerine olan bağımlılığı da azaltmayı amaçlıyor.
Bu girişim, Ağustos 2024’te Rusya tarafından yürürlüğe giren kripto madencilik düzenlemeleriyle uyumlu olarak miner’lar ve veri merkezi operatörleri için operasyonel rehberler sunuyor. BRICS ülkelerinin kendi kendine yeten ve teknolojik açıdan güçlü bir ekosistem kurma çabalarının bir göstergesi olarak dikkat çekiyor.
BRICS 2024 Zirvesi’nde ele alınan de-dolarizasyon ve kripto altyapı stratejileri, doların küresel finans üzerindeki uzun süredir devam eden hâkimiyetine karşı kayda değer bir adım olarak değerlendiriliyor. BRICS ülkeleri, ortak finansal bağımsızlık arayışında bir araya gelerek, yenilikçi çözümlerle daha güçlü bir ekonomik dayanışma sağlama yolunda önemli bir hamle yapıyor.
