Belçika Merkez Bankası, Wise Europe hakkında kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele yükümlülükleri kapsamında aldığı iki idari kararı şirketin adını açıklayarak yayımladı. Wise Europe, NBB’nin 1 Ocak 2026’dan itibaren sıkılaştırdığı ve idari tedbirlerin prensip olarak kurum adıyla açıklanmasını öngören yeni politikanın ilk kamuya açık örneği oldu.
Avrupa’nın en büyük sınır ötesi ödeme şirketlerinden Wise, Belçika’daki düzenleyici süreçte yeni bir aşamaya geçti.
Belçika Merkez Bankası (National Bank of Belgium – NBB), 25 Ağustos 2026’da Wise’ın Avrupa operasyonlarını yürüten Wise Europe SA hakkında AML/CFT mevzuatı kapsamında iki ayrı karar yayımladı.
Kararlardan biri, Wise Europe’un daha önce verilen bir uyum talimatına belirlenen süre içerisinde tam olarak uymadığının kamuoyuna açıklanmasını kapsıyor. Diğer karar ise AML mevzuatı çerçevesinde Wise Europe hakkında alınan yeni idari tedbirin yayımlanmasına dayanıyor.
Wise’ın adı doğrudan açıklandı
Kararın yalnızca Wise açısından değil, Belçika’daki AML gözetim modeli açısından da dikkat çeken bir tarafı bulunuyor.
NBB, 18 Eylül 2017 tarihli Belçika AML Yasası’nın 98/1’inci maddesi kapsamında aldığı bazı idari tedbirleri internet sitesinde yayımlamakla yükümlü.
Banka, Financial Action Task Force’un (FATF) tavsiyeleri doğrultusunda idari tedbirlerin yayımlanmasında uyguladığı orantılılık politikasını sıkılaştırdı.
Yeni politika 1 Ocak 2026’dan itibaren alınan idari tedbirler için geçerli ve bu kararların prensip olarak ilgili kurumun adı açıklanarak yayımlanmasını öngörüyor.
NBB’nin kamuya açık karar listesinde yeni politika dönemindeki ilk isimli kararlar Wise Europe SA için 25 Ağustos’ta yayımlandı. Daha önce aynı bölümde yer alan 2022 tarihli karar ise kurum adı yerine “X” ifadesiyle açıklanmıştı.
NBB iki ayrı Wise kararı yayımladı
Belçika Merkez Bankası’nın sitesinde Wise Europe’a ilişkin iki karar aynı gün ve aynı saatte kamuoyuna açıldı.
İlk yayın, AML Yasası’nın 93’üncü maddesinin 2’nci fıkrasının 1 numaralı bendi kapsamında gerçekleştirildi.
Bu hüküm, NBB’ye bir finansal kuruluşun kendisine verilen AML uyum talimatını belirlenen süre içerisinde yerine getirmemesi halinde bu durumu kamuya açıklama yetkisi veriyor.
İkinci yayın ise AML Yasası’nın 98/1’inci maddesi ile 135’inci maddesinin 3’üncü fıkrası kapsamında Wise Europe hakkında alınan idari kararı içeriyor.
Böylece Wise dosyasında düzenleyici süreç yalnızca kurum ile şirket arasında yürütülen kapalı bir gözetim mekanizması olmaktan çıkarak kamuya açık hale geldi.
Wise’ın Avrupa lisansı devam ediyor
NBB’nin 25 Ağustos kararları Wise Europe’un ödeme kuruluşu lisansının iptal edildiği veya faaliyetlerinin durdurulduğu anlamına gelmiyor.
Wise Europe, halen Belçika Merkez Bankası tarafından yetkilendirilmiş bir ödeme kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor.
Şirket, Belçika’daki lisansı üzerinden Avrupa Ekonomik Alanı genelinde hizmet sunmasına imkan veren pasaportlama haklarına sahip. Wise’ın mevcut yetkileri arasında ödeme işlemlerinin gerçekleştirilmesi, kredi transferleri, ödeme araçlarının ihracı ve kabulü ile para transferi bulunuyor.
Hollanda Merkez Bankası’nın 2 Eylül 2026 itibarıyla güncel sicilinde de Wise Europe, Belçika Merkez Bankası gözetimindeki aktif bir ödeme kuruluşu olarak yer almaya devam ediyor.
NBB’nin kamuya açık karar sayfasında ayrıca Wise Europe’a yönelik bir para cezası tutarı açıklanmıyor.
Wise’ın Belçika’daki AML süreci daha önce de gündeme gelmişti
Wise’ın Belçika’daki AML gözetimi yeni başlamadı.
Belçika Merkez Bankası’nın 2021’de Brexit sonrasında gerçekleştirdiği sektör çapındaki incelemede Wise Europe da denetlenmişti.
2022 başında sonuçlanan incelemede müşteri bilgilerinin doğrulanması tarafında eksiklikler tespit edildiği, özellikle yüz binlerce müşteri için adres kanıtlarının bulunmadığı daha sonra Financial Times tarafından haberleştirilmişti.
Wise, Reuters’a yaptığı açıklamada NBB ile yakın çalıştığını ve düzenleyicinin tavsiyelerini uyguladığını belirtmişti.
Şirket bu süreç kapsamında belirli müşterilerden ek belge istemiş ve gerekli bilgileri sağlayamayan hesaplara yönelik tedbirler uygulamıştı.
Haziranda ayrı bir adli soruşturma gündeme gelmişti
Wise Europe, haziran ayında Belçika’da farklı bir hukuki süreçle de gündeme geldi.
Brüksel Savcılığı’nın Wise Europe üzerinden gerçekleştirilen bazı işlemleri AML mevzuatı kapsamında araştırdığı kamuoyuna yansıdı.
Wise 1 Haziran’da yaptığı resmi açıklamada savcılıkla iş birliği yaptığını, incelemenin henüz tamamlanmadığını ve kendisine belirli bir suç tespiti bildirilmediğini açıkladı. Şirket ayrıca kolluk kuvvetlerinden gelen bilgi taleplerinin ve şüpheli işlem bildirimlerinin finans kuruluşlarının olağan AML operasyonlarının parçası olduğunu vurguladı.
FintekWins’te de haziran ayında bu gelişmenin ardından Wise hisselerinde görülen yaklaşık yüzde 18’lik gerilemeyi ele almıştık.
NBB’nin 25 Ağustos’ta yayımladığı idari kararlarla Brüksel Savcılığı’nın yürüttüğü soruşturma ayrı süreçler olarak ilerliyor.
Wise Avrupa’yı Belçika lisansı üzerinden yönetiyor
Wise Europe’un Belçika’daki düzenleyici statüsü gelişmenin önemini artırıyor.
Şirket Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki ödeme hizmetlerini büyük ölçüde Brüksel merkezli Wise Europe SA üzerinden yürütüyor.
Wise’ın kendi açıklamasına göre şirket Belçika’daki ödeme kuruluşu lisansını kullanarak Avusturya’dan Almanya’ya, Fransa’dan İspanya’ya, Hollanda’dan İskandinav ülkelerine kadar Avrupa Ekonomik Alanı genelinde sınır ötesi hizmet sağlayabiliyor.
Dolayısıyla Belçika Merkez Bankası’nın AML gözetimi yalnızca Wise’ın Belçika’daki yerel faaliyetlerini ilgilendirmiyor. NBB, Wise’ın Avrupa ödeme operasyonlarının ana düzenleyicilerinden biri konumunda.
Regülatörlerin yaptırım aracı değişiyor
Wise kararının daha geniş fintek sektörü açısından dikkat çekici tarafı, uygulanacak tedbir kadar tedbirin kamuya nasıl açıklandığı.
Finansal kuruluşlarda AML denetimleri uzun süredir para cezaları, iyileştirme programları, faaliyet sınırlamaları ve lisans tedbirleri üzerinden ilerliyor.
NBB’nin yeni yaklaşımı ise bu araçlara kurum adının kamuya açıklanmasını daha belirgin biçimde ekliyor.
FATF tavsiyeleri doğrultusunda geliştirilen politika, AML yükümlülüklerine ilişkin idari kararların kurum adıyla yayımlanmasını prensip haline getiriyor.
Bu modelde itibar riski de düzenleyici baskının parçasına dönüşüyor. Müşteriler, yatırımcılar, bankacılık partnerleri ve diğer düzenleyici kurumlar idari tedbirleri doğrudan regülatörün sayfasından takip edebiliyor.
Ödeme kuruluşlarında AML artık yalnızca uyum biriminin konusu değil
Wise örneği, küresel ödeme şirketlerinde regülasyon riskinin iş modelinin merkezine ne kadar yaklaştığını da gösteriyor.
Sınır ötesi ödeme platformları milyonlarca müşteriyi, farklı ülkelerdeki banka hesaplarını ve yüksek hacimli para transferlerini aynı teknoloji altyapısında birleştiriyor. Bu ölçek müşteri tanıma, nihai faydalanıcı tespiti, işlem izleme ve şüpheli işlem analizlerinin de aynı hızda büyümesini gerektiriyor.
Wise’ın 2026 mali yılında yaklaşık 19 milyon kişi ve işletmeye hizmet verdiği ve 240 milyar doların üzerinde sınır ötesi işlem gerçekleştirdiği düşünüldüğünde AML altyapısının operasyonel önemi daha belirgin hale geliyor.
Ödeme şirketleri açısından büyüme artık yalnızca işlem hacmi ve kullanıcı sayısıyla ölçülmüyor. Uyum altyapısının büyümeyle aynı hızda ölçeklenebilmesi, lisanslı finteklerin en kritik kurumsal yetkinliklerinden birine dönüşüyor.
Avrupa’da şeffaflık baskısı artabilir
Belçika Merkez Bankası’nın Wise kararını isim vererek yayımlaması, Avrupa’daki finansal gözetimde daha görünür bir yaptırım modelinin güçlenebileceğine işaret ediyor.
Özellikle sınır ötesi faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları açısından bir ülkedeki AML sorunu artık yalnızca yerel düzenleyiciyle yürütülen ikili bir süreç olarak kalmayabiliyor.
Avrupa pasaportlama sistemiyle çok sayıda ülkede faaliyet gösteren kuruluşlarda ana düzenleyicinin aldığı karar, diğer ülkelerdeki otoriteler, bankacılık partnerleri ve müşteriler tarafından da anında görülebiliyor.
Wise Europe kararı bu nedenle yalnızca tek bir fintekin AML dosyası olarak öne çıkmıyor. Regülasyon ihlallerinde kurum adının kamuya açıklanmasının doğrudan bir denetim aracına dönüştüğü yeni dönemin ilk güçlü örneklerinden birini oluşturuyor.
