AB, Dijital Piyasalar Yasası kapsamında yeni bir ücret uygulamasına gitmeyeceğini açıkladı.
Avrupa Komisyonu, Dijital Piyasalar Yasası kapsamında teknoloji devlerinden herhangi bir denetim ücreti alma planı olmadığını duyurdu.
Avrupa Birliği, teknoloji şirketlerini düzenlemeye yönelik en kapsamlı yasal çerçevelerden biri olan Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında yeni bir ücret uygulamasına gitmeyeceğini açıkladı. Avrupa Komisyonu İcra Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, “Şu anda bir ücret teklifi bulunmuyor,” diyerek bu yöndeki beklentilere net bir yanıt verdi.
DMA, 2023 yılından bu yana yürürlükte bulunuyor ve Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta Platforms ve Microsoft gibi altı büyük teknoloji şirketini kapsıyor. Söz konusu yasa, dijital pazarlarda rekabetin korunmasını hedefliyor ve teknoloji devlerinin kendi hizmetlerini rakiplerine göre önceliklendirmesini ya da farklı hizmetlerden topladığı verileri rekabetçi avantaj elde etmek amacıyla birleştirmesini yasaklıyor. Ayrıca kullanıcıların rakip uygulama mağazalarından uygulama indirebilmesine imkân tanınması zorunluluğu da getiriyor.
DSA Üzerinden Ücret Alınıyor
Avrupa’da uygulamada olan bir başka yasa olan Dijital Hizmetler Yasası (DSA), büyük çevrim içi platformlardan yıllık küresel net gelirlerinin yüzde 0,05’i oranında denetim ücreti talep ediyor. Bu kapsamda Avrupa Komisyonu, 2025 yılı denetim faaliyetleri için toplamda 58,2 milyon avro (yaklaşık 62,8 milyon dolar) toplandığını açıklamıştı.
Ancak bu ücret politikası teknoloji devleri tarafından mahkemeye taşındı. Meta, TikTok ve Google, kendi ücretlerinin hesaplanma yöntemine itiraz ederek bireysel dava süreçleri başlattı. Özellikle TikTok, ücretin belirlenmesinde kullanılan aylık aktif kullanıcı sayısı tahminlerinin üçüncü taraf kaynaklara dayandığını ve bu verilerin güvenilir olmadığını savundu.
TikTok’un bir sözcüsü, “Şirket, ücretin hesaplanmasında kullanılan metodolojiye karşı çıkıyor ve özellikle kullanıcı sayılarının hatalı üçüncü taraf tahminlerine dayandırılmasını eleştiriyor,” açıklamasında bulundu.
Avrupa Komisyonu ise bu eleştirilere karşın geri adım atmadı. Komisyon adına yapılan açıklamada, “Komisyon, pozisyonunu mahkemede savunma konusunda kararlıdır,” denildi.
DMA İçin Ücret Tartışması Sürüyor
Her ne kadar Dijital Piyasalar Yasası için henüz bir ücret planı olmasa da, bazı Avrupa Parlamentosu üyeleri DMA kapsamındaki denetim faaliyetlerinin maliyetini karşılayacak bir ödeme sistemi oluşturulması gerektiğini savunuyor. Ancak Virkkunen, bu yönde herhangi bir resmi teklifin gündemde olmadığını vurguladı.
DMA’nın kapsamı, yalnızca büyük teknoloji şirketlerini hedef almıyor; aynı zamanda kullanıcı verilerinin korunması ve piyasadaki haksız rekabetin önlenmesi gibi yapısal hedefleri de içeriyor. Şirketlerin üçüncü taraf satıcılardan topladığı verileri kendi lehine kullanması, hizmet önceliklendirmesi gibi uygulamaları yasaklayan yasa, Avrupa’nın dijital ekonomi mimarisinde daha dengeli bir düzenin kurulmasını amaçlıyor.
Öte yandan, Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Dijital Hizmetler Yasası’nı yapay zekâ geliştiricileri de dahil olmak üzere Amerikan teknoloji firmaları üzerinde “aşırı düzenleme” olarak tanımladı. Bu çıkış, Avrupa ile ABD arasında dijital regülasyonlara yönelik yaklaşım farklarını bir kez daha gündeme getirdi.
Avrupa Komisyonu’nun Dijital Piyasalar Yasası çerçevesinde denetim ücreti talep etmeyeceğini açıklaması, kısa vadede Big Tech şirketlerine bir rahatlama getirse de, Avrupa’nın regülasyon vizyonunun temel taşlarından olan rekabet ve veri egemenliği ilkelerinde bir değişiklik sinyali vermiyor. DMA’nın uygulama gücü, yalnızca para cezalarıyla değil, uzun vadeli piyasa davranışlarını şekillendirecek kurumsal uyum yapılarının oluşmasıyla ölçülüyor. Bu süreçte regülasyonların etkisi, teknolojik devlerin iş modellerinde yapısal dönüşümleri teşvik edecek yönde ilerliyor.
