Avrupa Komisyonu, Apple’ın Uygulama Mağazası Kurallarına Karşı Yaptırımlar Hazırlığında.
Avrupa Komisyonu’nun Apple’a yönelik potansiyel yaptırımları, dijital pazarların daha rekabetçi ve adil hale getirilmesi için önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Apple’ın uyguladığı katı App Store kuralları, geliştiriciler ve kullanıcılar arasında uzun süredir tartışma konusu olmuştu. Bu adım, büyük teknoloji şirketlerinin küresel çapta daha şeffaf ve eşitlikçi uygulamalar benimsemeleri gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Teknoloji devlerinin, rekabeti sınırlayıcı uygulamalardan vazgeçerek, daha açık ve adil bir dijital ekosistem oluşturma yönünde adımlar atması, hem kullanıcılar hem de geliştiriciler için olumlu sonuçlar doğuracaktır.
Avrupa Komisyonu, Apple’ın üçüncü parti geliştiricilere yönelik App Store’da uyguladığı “yönlendirme” kurallarının Avrupa Dijital Pazarlar Yasası’nı (DMA) ihlal ettiği gerekçesiyle suçlamalar hazırlıyor. Mart ayında yürürlüğe giren DMA, büyük aracıların – Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta, Microsoft – belirli platformlarda rekabeti teşvik etmek için adımlar atmasını gerektiren bir Avrupa rekabet yasası. Apple, AB tarafından iOS, iPadOS, Safari ve App Store için bir kapı bekçisi olarak belirlenmiş durumda.
Suçlamaların Detayları ve Potansiyel Cezalar
Financial Times’a göre, Avrupa Komisyonu’nun Apple’a yönelik soruşturmasını bilen üç kişi, rekabet otoritelerinin Apple’ın DMA gerekliliklerini karşılamadığını önceden tespit ettiğini doğrulandı. Apple, komisyonu aksine ikna edemezse ve ön bulgular geçerli kabul edilirse, teknoloji devi, ortalama günlük yıllık cirosunun yüzde 5’i oranında – yani günlük yaklaşık 50 milyon dolar – para cezasına çarptırılabilir. Ancak Apple’a karşı suçlamalar resmileşirse, kendini savunma fırsatı da olacak.
Geçmişteki Uygulamalar ve Mevcut Durum
Avrupa’nın DMA’sı Mart başında yürürlüğe girmeden kısa bir süre önce, komisyon Apple’a müzik uygulamalarına – özellikle Spotify’a – yönelik yönlendirme kuralları uyguladığı için 2 milyar dolar ceza kesmişti. Apple’ın, App Store Yönergelerinde uygulamaların Apple’ın kendi satın alma sistemini kullanmasını zorunlu kılarken, daha önce satın alınmış içerikleri görüntüleyen “Okuyucu” uygulamaları için bir istisna tanıdığı biliniyor. Apple, bu kuralla, uygulama içi işlemlerden yüzde 30, küçük işletmeler için ise yüzde 15 pay almayı garanti altına alıyor.
Bu düzenleme dünya genelinde çeşitli itirazlarla karşılaşmış ve Apple bazı ödünler vermek zorunda kalmıştı. Örneğin, bazı coğrafi bölgelerde mağaza ve müzik akış uygulamaları için geliştiricilere dış ödeme sistemlerine bağlantı verme hakkı tanıyan “yetkiler” sunmuştu. Ancak, bu satış komisyonu Apple’a ödenen paydan sadece yüzde üç puan daha az.
ABD’de Epic Games, 2020’de Apple’a App Store kuralları nedeniyle dava açmış ve yargıç Yvonne Gonzalez Rogers, Apple’ın yönlendirme kurallarının rekabete aykırı olduğuna karar vermişti. Apple ve Epic’in ABD Yüksek Mahkemesi’ne yaptığı başarısız temyizlerin ardından, ABD Dokuzuncu Temyiz Mahkemesi, alt mahkemenin kararını geçerli kılmıştı. Apple, geliştiricilere, kullanıcıları dış ödeme mekanizmalarına yönlendirme yetkisi sunarak yanıt vermiş, ancak bu işlemlerden yüzde 27 (küçük işletmeler için yüzde 12) pay alma şartı getirmişti.
Küresel Tepkiler ve Düzenlemeler
Apple, Hollanda ve Güney Kore’de ödünler vermek zorunda kalarak, Japonya’da 2021’de yönlendirme kurallarını geri çekmişti. ABD’de bu hafta dört eyalet daha Apple’a karşı hükümetin antitröst davasına katıldı. Apple ya rekabet endişelerini ve yasal yükümlülükleri ele alan tutarlı bir küresel kural seti geliştirmek zorunda kalacak ya da Apple platformları için uygulama geliştirenler, ülkeye, uygulama türüne, gelire ve kurumsal keyfiyete bağlı olarak farklılaşan karmaşık kurallar yumağına uyum sağlamak zorunda kalacaklar.
