ABD Ticaret Mahkemesi Trump’ın gümrük vergilerinin “yasalara aykırı ve geçersiz” olduğuna hükmetti.
Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Donald Trump yönetiminin hayata geçirdiği gümrük vergilerinin “yasalara aykırı ve geçersiz” olduğuna hükmetti. Alınan bu karar, söz konusu vergilerin uygulanmasını fiilen engelleyerek küresel ticaret dengelerinde önemli bir kırılma yarattı.
“Kurtuluş Günü” Krizi ve Ticaret Savaşları
Trump, 2 Nisan’da ilan ettiği “Kurtuluş Günü” kapsamında tüm ABD ithalatına yüzde 10’luk taban vergi getirirken, bazı ülkelere özgü ek vergiler de uygulamaya koymuştu. Bu karar, özellikle Güneydoğu Asya ülkelerini sert şekilde etkiledi; Kamboçya’dan gelen ürünlere yüzde 49, Vietnam’dan gelenlere ise yüzde 46 oranında vergi uygulanmaya başlanmıştı.
Vergiler, en çok Çin ile yaşanan ticaret savaşını tetikledi. Çin’in karşılık olarak uyguladığı misilleme tarifeleri sonrasında Trump yönetimi, Çin’e yönelik toplam vergi oranını yüzde 245’e çıkardı. Ancak son gelişmelerle birlikte bu tarifelerin uygulanması durdurulmuş durumda. ABD yönetimi, şu anda birçok ülke ve blok ile yeniden müzakere sürecine girdi.
Mahkeme Kararının Gerekçesi:
“ Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nı Başkan’a sınırsız bir tarife yetkisi vermek şeklinde yorumlamıyoruz,” ifadeleri mahkeme kararında yer aldı. “Bu yasanın hükümlerini, verilen yetkilerin anlamlı sınırlarla çevrili olduğu şekilde okuyoruz.”
Yargıçlar ayrıca, uygulanan tarifelerin dünya genelinde ve karşılıklı olarak yayıldığını, ancak herhangi bir tanımlanabilir sınırı bulunmadığını belirterek, “IEEPA’nın yalnızca ‘olağan dışı ve olağanüstü bir tehditle başa çıkmak amacıyla ve yalnızca ulusal acil durum ilanı çerçevesinde kullanılabileceğini’ vurguladı.
Yetki Var, Ancak Sınırsız Değil
Mahkeme, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın ABD Başkanına ulusal acil durumlarda uluslararası ticareti düzenleme konusunda önemli yetkiler verdiğini kabul ederken, bu yetkilerin sınırsız olmadığına dikkat çekti. Beyaz Saray’ın karara itiraz edeceği ve temyize gideceği tahmin ediliyor.
Elon Musk Görevden Ayrıldı
Bu gelişmelerin hemen ardından, milyarder girişimci Elon Musk, Beyaz Saray’daki görevinden ayrıldığını X (eski adıyla Twitter) üzerinden kamuoyuna duyurdu. “Özel Hükümet Görevlisi olarak planlanan görev sürem sona erdi,” diyen Musk, DOGE departmanında yürüttüğü çalışmalara atıfta bulunarak, “DOGE misyonu zamanla güçlenecek ve hükümet genelinde bir yaşam tarzına dönüşecek,” ifadelerini kullandı.
Trump’ın seçim kampanyalarında aktif destek veren Musk, daha sonra kurulan Hükümet Verimliliği Departmanı’nın (DOGE) başına getirilmişti. Ancak zamanla, özellikle göçmenlik ve gümrük politikaları konusunda Trump yönetimine karşı eleştirel bir tavır almaya başlamıştı.
Mahkemenin bu kararı, yalnızca ticaret politikalarına değil, yürütme yetkisine dair çizilen sınırları da yeniden gündeme taşıyor. Trump yönetiminin radikal ekonomik hamlelerine karşı yargı organlarının net bir denetim mekanizması işletebildiğini görmek, demokratik süreçler açısından dikkat çekici. Öte yandan, Elon Musk gibi figürlerin kamu görevlerinden sessizce çekilmesi, siyasi ve ekonomik güç dinamiklerinin teknoloji dünyasındaki karşılıklarını da yeniden düşündürüyor. ABD’nin 2026 ekonomik yönelimi, artık daha çok hukuk zemininde şekillenecek gibi görünüyor.
